Zvicra do të votojë më 27 shtator në një referendum që mund të ndryshojë ndjeshëm mënyrën se si vendi e zbaton politikën e tij të neutralitetit.
Propozimi kërkon që në Kushtetutë të përcaktohet se Zvicra nuk mund t’i bashkohet apo të bashkëpunojë me aleanca ushtarake ose të mbrojtjes, përfshirë NATO-n, përveç rastit kur vendi sulmohet. Gjithashtu, Zvicra do të ndalohej të vendoste sanksione, përveç rasteve kur ato miratohen nga Kombet e Bashkuara.
Nisma ka marrë mbështetjen e Partisë Popullore Zvicerane, ndërsa qeveria dhe shumica e partive politike janë kundër saj. Kritikët paralajmërojnë se një neutralitet më strikt do ta izolonte Zvicrën nga partnerët e saj evropianë dhe do të dobësonte sigurinë e vendit.
Debati është bërë veçanërisht i fortë pas vitit 2022, kur Zvicra iu bashkua sanksioneve të Bashkimit Evropian kundër Rusisë pas pushtimit të Ukrainës. Moska e ka kritikuar Bernën, duke e akuzuar se është larguar nga neutraliteti tradicional.
Ministri i Jashtëm zviceran, Ignazio Cassis, paralajmëron se miratimi i nismës do ta pengonte Zvicrën të zhvillonte edhe stërvitje dhe bashkëpunim të rregullt me NATO-n.
Mbështetësit, megjithatë, argumentojnë se neutraliteti është arsyeja pse Zvicra ka shmangur përfshirjen në luftëra për më shumë se dy shekuj.
Sondazhet e fundit tregojnë se 62 për qind e zviceranëve janë kundër propozimit, ndërsa 36 për qind e mbështesin atë. Megjithatë, mbështetësit e ndryshimit kanë shpenzuar më shumë në fushatë, duke ngritur mundësinë që rezultati të jetë më i ngushtë.
Në qendër të debatit është një pyetje që prek identitetin e Zvicrës: a duhet neutraliteti të mbetet një parim fleksibël i politikës së jashtme, apo të shndërrohet në një rregull kushtetues që kufizon edhe bashkëpunimin me Perëndimin? Më 27 shtator, votuesit zviceranë do të japin përgjigjen.
