Pas shtrenjtimit të fortë të karburanteve këtë javë, lëvizjet në bursat botërore tani tregojnë drejtim të kundërt. Nëse deri në fund të tregtimit të sotëm nuk ndodh ndonjë goditje e re gjeopolitike, Komisioni Rregullator i Energjisë (RKE) të hënën ka bazë për të vendosur ulje çmimesh. Ulja më e theksuar mund të jetë te dizeli.
Nafta e përfundon javën me rënie të ndjeshme. Nafta Brent të premten lëviz rreth 89 dollarë për fuçi dhe, sipas Reuters, është rreth 5,3% më e lirë krahasuar me të premten e kaluar. Nafta amerikane WTI në të njëjtën periudhë ka humbur rreth 4,3%. Rënia vjen pasi tregjet vlerësuan se furnizimi nga Gjiri Persik po përmirësohet gradualisht dhe se rrjedhja nëpër ngushticën e Hormuzit po rritet, pavarësisht tensioneve të vazhdueshme me Iranin.
Tregues edhe më i rëndësishëm për çmimin maqedonas të dizelit është lëvizja e vetë derivateve. Kontratat e së ardhmes për gasoil në Londër, tregues i rëndësishëm evropian për dizelin, të premten e kaluar ishin rreth 1.125 dollarë për ton, ndërsa sot janë rreth 1.066 dollarë për ton. Kjo është rënie prej mbi 5%. Nëse krahasohen çmimet mesatare ditore të kësaj jave pune me javën e kaluar, rënia është rreth 2%, gjë që ka më shumë rëndësi për llogaritjen, sepse RKE nuk merr parasysh vetëm çmimin e një dite.
Kjo është situatë e kundërt me të hënën e kaluar. Më 24 gusht RKE konstatoi se çmimi referues bursier i dizelit në periudhën e mëparshme llogaritëse ishte rritur 4,842%, ose 64,7 dollarë për ton. Si pasojë, dizeli në Maqedoni u shtrenjtua 3,50 denarë dhe nga e marta shitet me maksimum 101,50 denarë për litër. Benzina BS-95 u shtrenjtua 1,50 denarë, në 93 denarë, ndërsa BS-98 në 95 denarë.
Në favor të një uljeje eventuale shkon edhe dollari. Në llogaritjen e mëparshme RKE përdori kurs mesatar 52,9935 denarë për dollar, ndërsa këtë javë valuta amerikane ndaj denarit lëviz kryesisht rreth 52,6–52,8 denarë. Meqenëse derivatet e naftës në tregjet ndërkombëtare llogariten në dollarë, një dollar më i dobët e ul më tej çmimin e blerjes të shprehur në denarë.
Sipas lëvizjeve aktuale bursiere, më e realja të hënën është ulja e çmimit të dizelit, jo një shtrenjtim i ri. Një llogaritje e përafërt, bazuar në lëvizjen e deritanishme të dizelit evropian dhe kursin e dollarit, lë hapësirë për ulje rreth 1,5 deri 2 denarë për litër, çka do ta zbriste Eurodizelin nga 101,50 aktualë në rreth 99,50 deri 100 denarë për litër. Kjo nuk është llogaritje zyrtare e RKE, por vlerësim sipas treguesve bursierë publikë.
Edhe te benzinat ka presion për poshtë për shkak të rënies së naftës së papërpunuar, por lëvizja e çmimit nuk duhet të jetë identike me dizelin, sepse RKE ndjek kuotime referuese të veçanta për çdo derivat. Për momentin më e mundshme duket një ulje më e moderuar, rreth gjysmë deri një denar për litër, sesa një rritje e re.
Megjithatë, tregu mbetet shumë i ndjeshëm ndaj ngjarjeve në Lindjen e Mesme. Edhe pse nafta këtë javë ra mbi 5%, Reuters paralajmëron se furnizimi me derivate të përpunuara, veçanërisht dizeli, mbetet i ngushtë për shkak të problemeve me rafineritë, eksportit të ulët rus dhe çrregullimeve në rrugët e transportit. Prandaj, një incident i ri rreth Iranit ose ngushticës së Hormuzit mund ta ndryshojë shpejt trendin.
RKE bën llogaritjen e rregullt shtatëditore çdo të hënë, ndërsa çmimet e reja hyjnë në fuqi të martën në orën 00:01. Sipas gjendjes së bursave deri të premten në mëngjes, sinjali është mjaft i qartë: pas shtrenjtimit të madh të javës së kaluar, korrigjimi i radhës ka shumë mundësi të jetë poshtë, veçanërisht te dizeli.
