Ekipet e shpëtimit në Kolumbi po garojnë me kohën për të gjetur të mbijetuar nën ton rrënojash pas një tërmeti shkatërrues me magnitudë 7.4 ballë që goditi vendin të hënën në mëngjes.
Të paktën 254 persona kanë vdekur, sipas një llogaritjeje të CNN, gati 2,600 janë plagosur dhe rreth 200 janë të zhdukur, ndërsa më shumë se 70 lëkundje pasuese janë regjistruar nga Shërbimi Gjeologjik i vendit.
Mes shkatërrimit, shpëtimi i një gruaje gati 30 orë pas tërmetit dhe i një foshnjeje nga rrënojat në Cali kanë mbajtur gjallë shpresën.
Pavarësisht orëve që kalojnë, ai refuzon të humbasë besimin se vëllai i tij mund të gjendet gjallë.
“Ndjen ankth. Sa herë që ka një njoftim se dikush është gjallë, shpresa se do ta gjejmë rilind”, thotë ai i prekur, me zërin që i dridhet kur flet për vëllain e tij.
Torres del Limonar, në lagjen Capri, është bërë një nga simbolet e shkatërrimit në Cali, qytetin e tretë më të populluar të Kolumbisë, me më shumë se dy milionë banorë.
Aty ku deri të hënën ndodhej një ndërtesë katërkatëshe me dhjetëra apartamente, tani ka një mal të madh betoni, nga i cili dalin dyshekë, mobilje dhe sende personale të banorëve.
Numri i saktë i njerëzve në ndërtesë kur ajo u shemb mbetet i panjohur.
“Heshtje! Ne jemi zjarrfikës – Nëse na dëgjoni, bërtisni”
Ekipet e shpëtimit dhe vullnetarët po punojnë pa u lodhur mbi rrënojat.
“Heshtje! Ne jemi zjarrfikës. Nëse na dëgjoni, bërtisni ose bëni ndonjë zhurmë”, dëgjohen të bërtasin punëtorët e shpëtimit.
Procesi përsëritet sa herë që ekipet arrijnë të shkojnë më thellë në rrënoja dhe besojnë se mund të jenë pranë një të mbijetuari.
Këto janë momentet kur të afërmit rifitojnë shpresën e tyre. Por më pas vijnë sekonda të dhimbshme heshtjeje, duke pritur një përgjigje nën rrënoja.
Më shumë se 100 njerëz ishin mbledhur rreth Torres del Limonar, duke pritur lajme. Sipas kryetarit të bashkisë së Kalit, Alejandro Ender, deri të hënën në mbrëmje u vlerësua se rreth 25 persona ishin bllokuar në rrënojat e kësaj ndërtese.
Rreth dhjetë persona u shpëtuan prej andej, sipas një shpëtimtari, ndërsa mediat lokale raportuan për të paktën gjashtë të mbijetuar, përfshirë një foshnjë disa muajshe.
“Ajo që mund t’ju them është se në këtë kohë të paktën dy persona janë gjetur gjallë. Po hapen tunele për t’i nxjerrë. Njëri duhet të lirohet nga këmba”, tha shpëtimtari James Velasco.
Gruaja shpëtohet pas gati 30 orësh
Mes imazheve të shkatërrimit, pati edhe momente që rritën shpresat e punonjësve të shpëtimit.
Në Cali, një grua u nxor e gjallë nga rrënojat e një ndërtese gati 30 orë pas tërmetit.
Një video dramatike kapi gjithashtu momentin kur një foshnjë u nxor gjallë nga rrënojat e një pallati në qytet.
Operacionet vazhdojnë pa ndërprerje, pasi ekipet e shpëtimit e dinë se me kalimin e orëve, shanset për të gjetur më shumë njerëz të gjallë bëhen gjithnjë e më të pakta.
Situata në Cali mbetet jashtëzakonisht e vështirë. Sipas kryetarit të bashkisë Alejandro Ender, të paktën 95 persona kanë humbur jetën në qytet.
Të martën, kryetari i bashkisë raportoi se 239 persona mbetën të bllokuar, 949 u plagosën dhe 45 ndërtesa ishin shembur plotësisht ose pjesërisht.
Në total, më shumë se 50 ndërtesa janë raportuar të dëmtuara në qytet.
Pjesë të kateve të sipërme të një spitali, disa prej të cilave strehonin njësi pediatrike, u shembën, duke bllokuar pacientët.
Në lagjen Calima, katër fëmijë vdiqën kur u shemb një pjesë e shkollës Gimnasio Calima.
Fëmijë të tjerë u plagosën rëndë, ndërsa një total prej 30 u dërguan në mjediset mjekësore, sipas kryetarit të bashkisë së distriktit, Antonio Cadavid.
Për të adresuar rrezikun e plaçkitjeve, u vendos një shtetrrethim nga ora 8 e mbrëmjes sipas orës lokale deri në orën 6 të mëngjesit të mërkurën.
Djali gjashtëvjeçar i kryetarit të bashkisë është midis viktimave
Midis viktimave ishte edhe gjashtëvjeçari Mateo Valencia, djali i kryetarit të bashkisë së qytetit bregdetar të Bahia Solano, Jairson Leonel Valencia.
Fëmija u vra kur shtëpia e tij u shemb.
“Vdekja e Mateos e mbush institucionin tonë dhe të gjithë komunën e Bahia Solano me trishtim të thellë”, tha qeveria lokale.
Dhjetëra njerëz u mblodhën për një vigjilje me qirinj të hënën në mbrëmje për t’i dhënë lamtumirën gjashtëvjeçarit dhe për t’u lutur për familjen e tij.
Të paktën 13 persona të tjerë janë vrarë në rajonin Choco, ku jetonte djali.
“Ne qëndrojmë me kryetarin e bashkisë dhe të gjithë familjen e tij në këtë moment të dhimbshëm”, tha guvernatorja e Chocos, Nubia Carolina Córdoba-Kuri.
Ish-Ministri i Jashtëm dhe ish-Guvernatori i Chocos, Luis Gilberto Murillo, shprehu gjithashtu mbështetjen e tij, duke i uruar familjes dhe komunitetit lokal “forcë, ngushëllim dhe paqe për t’u përballur me këtë humbje të pariparueshme”.
Dita tjetër i gjen mijëra njerëz duke u përballur jo vetëm me humbjen e të afërmve dhe pronës, por edhe me frikën e lëkundjeve pasuese.
Në Cali dhe Pereira, shumë banorë e kaluan natën nga e hëna në të martë jashtë, ose sepse shtëpitë e tyre ishin shkatërruar, ose sepse kishin frikë nga shembjet e mëtejshme.
Më shumë se 70 lëkundje pasuese janë regjistruar në të gjithë vendin që nga tërmeti me magnitudë 7.4. Dy lëkundje me magnitudë 3.6 u regjistruan herët të martën, një në San José del Palmar dhe e dyta në Santander.
Tërmeti kryesor goditi në orën 07:34 sipas orës lokale të hënën (12:34 GMT) dhe u ndje në një zonë të gjerë, qindra kilometra larg në Kolumbinë perëndimore.
Në Pereira, ku departamenti i zjarrfikësve tha se 101 persona kishin vdekur, qindra shpëtimtarë dhe vullnetarë po punonin në rrënoja.
Në një moment, një vinç dhe një cisternë karburanti u zhvendosën pranë rrënojave në mënyrë që operacionet të vazhdonin pa ndërprerje.
Autoritetet shpallën një ditë pa makina për të lehtësuar operacionet e kërkim-shpëtimit, duke u bërë thirrje qytetarëve të zbatojnë masën.
Një banor i lagjes Parque Industrial, pranë aeroportit Pereira, përshkroi orët e para pas tërmetit.
“Është e pamundur të lëvizësh në qendër të qytetit. Në sheshin Bolivar, të paktën një ndërtesë është shembur. Ka edhe struktura ku autobusë dhe kamionë janë bllokuar dhe njerëzit kanë frikë se edhe ato mund të shemben”, tha ai.
“Jemi të gjithë në gjendje shoku. Ishte vërtet e tmerrshme.”
Në zonën La Italia, e cila është në epiqendrën e tërmetit të fuqishëm, banorët po përballen me dëme të rënda në infrastrukturë, si dhe ndërprerje në furnizimin me ujë dhe energji elektrike.
Kreu i komunitetit lokal, Jason Guevara, tha se një ditë pas tërmetit, zona po përballet ende me dëme të mëdha strukturore dhe mungesa në shërbimet bazë.
Në Manizales, kryebashkiaku Jorge Eduardo Rojas njoftoi se pesë persona kishin vdekur dhe 60 ndërtesa ishin shembur pjesërisht ose plotësisht.
Autoritetet komunale kanë marrë mijëra kërkesa për të inspektuar shtëpitë e dëmtuara, një proces që vlerësohet të zgjasë të paktën një muaj.
Rojas gjithashtu i paralajmëroi qytetarët të mos riprodhojnë letra zinxhir ose postime nga burime të panjohura në mediat sociale, pasi ato mund të përmbajnë “informacion të rremë ose të paverifikuar” dhe të shkaktojnë edhe më shumë shqetësim.
Tërmeti shkaktoi gjithashtu një zjarr në një burg në Buenaventura, pranë Cali, në Kolumbinë perëndimore.
Të paktën katër persona vdiqën dhe dy të tjerë u dërguan në spital, sipas guvernatorit të Valle del Cauca, Dilian Francisca Toro.
Gati 2,600 të plagosur dhe mbi 1,100 shtëpi të shkatërruara
Presidenti kolumbian Abelardo de la Esperanza ka shpallur gjendje të jashtëzakonshme në vend.
Duke folur të martën nga Pereira, një nga qytetet më të goditura, ai tha se gati 2,600 persona ishin plagosur dhe rreth 200 ende rezultojnë të zhdukur.
Më shumë se 1,100 shtëpi ishin shkatërruar plotësisht, ndërsa më shumë se 8,000 të tjera ishin dëmtuar.
Presidenti njoftoi gjithashtu mbështetje financiare për të prekurit gjatë një turneu në qytete në rajonin e kultivimit të kafesë në vend.
Numri i të vdekurve mbetet i pasigurt, me numërime të ndryshme zyrtare dhe lokale që japin të dhëna të ndryshme. Ndërsa numri zyrtar i të vdekurve mbeti në 181, numërimi kumulativ nga zyrtarët lokalë e çoi numrin edhe mbi 240.
Sipas numërimit të CNN, të vdekurit e konfirmuar kanë arritur të paktën 254. Në të njëjtën kohë, llogaritjet jozyrtare, bazuar në një platformë online ku njerëzit raportojnë të dashurit e tyre të zhdukur, tregojnë se rreth 4,000 persona janë ende të zhdukur.
Komuniteti ndërkombëtar po mobilizohet për të mbështetur Kolumbinë.
Një zëdhënës i Sekretarit të Përgjithshëm të OKB-së, Antonio Guterres, tha se ai “shpreh solidaritetin e tij me popullin dhe qeverinë e Kolumbisë”, ndërsa Kombet e Bashkuara po punojnë për të mbështetur reagimin e qeverisë ndaj katastrofës.
Ministri i Jashtëm spanjoll, José Manuel Álvarez, tha se 164 spanjollë ende rezultojnë të zhdukur. Nuk ka raportime për qytetarë spanjollë midis të vdekurve ose të plagosurve.
Administrata Trump, e cila mbështeti Abelardo de la Esperanza në zgjedhjet e tij të suksesshme presidenciale në fillim të këtij viti, ka njoftuar 15.5 milionë dollarë ndihmë financiare për Kolumbinë.
Oferta ndihme janë bërë gjithashtu nga Ekuadori, Brazili, El Salvadori dhe Venezuela.
