“Air Tractor”-ët janë rikthyer në qendër të debatit për mbrojtjen nga zjarret në Maqedoninë e Veriut, pasi Stojançe Angellov, drejtor i Drejtorisë për Mbrojtje dhe Shpëtim, deklaroi në emisionin “Top Tema” në Televizionin Telma se synimi i tij është blerja e edhe tre avionëve të tjerë për shuarjen e zjarreve, përfshirë edhe një avion me dy ulëse për trajnim. Megjithatë, pas kësaj ambicieje fshihet një paradoks i dukshëm: shteti flet për avionë të rinj, ndërsa prej vitesh përballet me mungesë pilotësh që do t’i drejtojnë ata.
Angellov tha se me angazhimin e kolonelit të pensionuar Malezanski dhe të pilotit të pensionuar Vasko Mihalçov, Drejtoria për Mbrojtje dhe Shpëtim krijon bazën për të zhvilluar trajnime të pavarura gjatë periudhës së ardhshme. Ai njoftoi gjithashtu se është rënë dakord për pranimin e edhe dy pilotëve të rinj, të cilët do të punësohen pasi Ministria e Financave të japë miratimin.
Por pikërisht këtu lind pyetja kryesore: nëse pilotët e rinj ende nuk janë pranuar në punë dhe trajnimet parashikohen të zhvillohen në tetor dhe nëntor, kush do t’i fluturojë avionët ekzistues dhe ata të rinj gjatë periudhës më kritike të verës? Vetë Angellov u bëri thirrje të gjithë pilotëve që kanë mbi 400 orë fluturimi në çfarëdo lloj avioni të paraqiten për bisedime, gjë që tregon se problemi me kuadrin nuk është zgjidhur ende, por vazhdon të menaxhohet në kushte emergjente.
Problemi nuk është i ri. Disa media, mes tyre edhe Racin.mk, raportuan në vitin 2024 se Maqedonia e Veriut kishte tre avionë “Air Tractor”, por vetëm një pilot aktiv, për shkak të së cilës avionët nuk mund të fluturonin. Atëherë u paralajmërua se vendi po e priste verën me mjete ajrore funksionale, por pa numër të mjaftueshëm pilotësh për t’i operuar. Dy vjet më vonë, e njëjta dobësi është rikthyer sërish në debatin publik.
Paradoksi bëhet edhe më i madh sepse zjarret nuk presin logjikën institucionale. Po atë ditë kur Angellov fliste për blerjen e “Air Tractor”-ëve të rinj, në terren digjeshin zona në rajonin e Shtipit dhe Probishtipit, një shtëpi u dogj në Buçisht, ndërsa në shuarjen e zjarreve morën pjesë zjarrfikës, vullnetarë, banorë lokalë dhe mjetet ajrore të Drejtorisë për Mbrojtje dhe Shpëtim. Kjo është realiteti ku çdo avion ka rëndësi, por edhe më i rëndësishëm është njeriu që duhet ta ngrejë atë në ajër.
Prandaj, blerja e avionëve të rinj nuk mund të jetë qëllim në vetvete. Nëse shteti nuk krijon një sistem të qëndrueshëm për trajnimin, mbajtjen në punë dhe pagesën e pilotëve, çdo “Air Tractor” i ri rrezikon të mbetet një makinë e kushtueshme e parkuar në tokë pikërisht në momentin kur zjarret përhapen në kodra, fshatra dhe pyje. Në aviacionin kundër zjarreve, numri i avionëve tingëllon mirë në konferenca për shtyp, por numri i pilotëve është ai që vendos betejën me flakët.
