Inteligjenca artificiale hyn në një epokë të re: Shkencëtarët krijojnë viruse të rinj që nuk ekzistojnë në natyrë
Shkencëtarët amerikanë kanë bërë një hap të rëndësishëm në fushën e biologjisë sintetike, duke përdorur inteligjencën artificiale për të projektuar viruse të rinj që nuk gjenden në natyrë.
Studimi i publikuar në revistën prestigjioze Science tregon se studiues nga Universiteti i Stanfordit dhe Instituti Arc kanë përdorur modele të inteligjencës artificiale të afta për të analizuar dhe gjeneruar sekuenca gjenetike.
Në vend që të krijojnë tekst si modelet tradicionale të IA-së, këto sisteme analizojnë materialin gjenetik dhe parashikojnë sekuenca të reja biologjike.
Në eksperiment, studiuesit përdorën modelet Evo 1 dhe Evo 2, të trajnuara me miliona sekuenca gjenomike nga viruse, baktere, bimë dhe organizma të tjerë.
Më pas, studiuesit sintetizuan në laborator qindra nga gjenomet e projektuara dhe i testuan ato për të parë nëse mund të funksiononin si bakteriofagë – viruse që infektojnë bakteret.
Rezultatet ishin veçanërisht interesante: disa prej viruseve të krijuara artificialisht arritën të infektonin dhe të eliminonin bakterin E. coli, madje në disa raste treguan efektivitet më të lartë se bakteriofagët që gjenden natyrshëm.
Një hap drejt terapive të reja
Shkencëtarët besojnë se kjo teknologji mund të ketë potencial të madh në të ardhmen, veçanërisht në zhvillimin e terapive me bakteriofagë kundër baktereve që bëhen gjithnjë e më rezistente ndaj antibiotikëve.
Megjithatë, eksperimenti hap edhe pyetje të rëndësishme për sigurinë biologjike dhe kontrollin e teknologjive që mund të përdoren për projektimin e organizmave biologjikë.
Sipas studiuesve, puna e tyre përfaqëson vetëm një hap të parë drejt përdorimit të inteligjencës artificiale për projektimin e gjenomeve gjithnjë e më komplekse.
Nëse kjo teknologji vazhdon të zhvillohet, IA mund të mos kufizohet vetëm në projektimin e molekulave apo proteinave, por të përdoret në të ardhmen për të dizajnuar sisteme të tëra biologjike.
Ky zhvillim shënon një tjetër pikë takimi mes inteligjencës artificiale dhe biologjisë sintetike – një fushë që mund të sjellë trajtime të reja mjekësore, por që njëkohësisht kërkon mbikëqyrje dhe masa të forta sigurie.
