Presidenti i Ukrainës, Volodymyr Zelensky, ka reaguar ashpër ndaj njoftimit të presidentit amerikan Donald Trump për një marrëveshje që parashikon furnizimin e SHBA-së me naftë dizel nga Rusia. Zelensky e cilësoi marrëveshjen si një dhuratë për presidentin rus Vladimir Putin, duke paralajmëruar se një veprim i tillë rrezikon të zgjasë luftën në Ukrainë.
“Ky është një investim në një luftë që duhet të marrë fund, jo të zgjatet”, deklaroi Zelensky, i cili tha gjithashtu se Rusia do t’i përgjigjet kësaj marrëveshjeje me “terror të mëtejshëm”.
Sipas njoftimit të Trump, Putin ka rënë dakord të dërgojë menjëherë 300 mijë tonë naftë dizel për tregun amerikan dhe atë ndërkombëtar. Në nëntor pritet të dërgohen edhe 500 mijë tonë të tjera, ndërsa më pas parashikohet një furnizim shtesë prej një milion tonësh. Trump tha gjithashtu se brenda një kohe të shkurtër mund të dërgohen edhe tre milionë tonë të tjerë, në varësi të gjendjes së rafinerive ruse.
Në kuadër të marrëveshjes, SHBA-ja ka pezulluar përkohësisht sanksionet ndaj eksporteve ruse të naftës dizel deri më 7 prill. Megjithatë, masat e tjera kufizuese ndaj Rusisë, përfshirë ngrirjen e aseteve në bankat amerikane, mbeten në fuqi.
Nga ana e tij, Putin konfirmoi se Rusia është e gatshme të furnizojë tregun amerikan dhe tregjet e tjera botërore me naftë dhe produkte të saj, pa dhënë detaje të mëtejshme për sasitë që do të eksportohen.
Marrëveshja ka ngritur pikëpyetje edhe për ndikimin që mund të ketë në uljen e çmimeve të karburanteve në SHBA. Analisti i investimeve Tim Armitage vlerësoi se sasitë e njoftuara nga Trump janë relativisht të vogla për të sjellë një ndryshim të ndjeshëm në tregun amerikan.
Sipas tij, dërgesa e parë prej 300 mijë tonësh përfaqëson rreth 2,25 milionë fuçi, ndërsa SHBA-ja konsumon afërsisht 3,8 milionë fuçi naftë dizel në ditë. Për këtë arsye, ai tha se marrëveshja nuk pritet të ketë ndikim të madh në çmimet që paguajnë konsumatorët në pikat e karburantit.
Armitage shtoi se kjo lëvizje mund të jetë një përpjekje e Trump për të frenuar inflacionin përpara zgjedhjeve të mesit të mandatit, në një kohë kur rritja e çmimeve të karburanteve po ushtron presion mbi administratën amerikane.
Çmimi mesatar i naftës dizel në SHBA është aktualisht 6,28 dollarë për galon, sipas Shoqatës Amerikane të Automobilistëve, pas rekordit prej 6,53 dollarësh të regjistruar në fund të shtatorit. Rritja e çmimeve është ndikuar edhe nga lufta me Iranin, e cila ka përkeqësuar situatën në tregjet ndërkombëtare të energjisë.
Ndërkohë, Mbretëria e Bashkuar ka konfirmuar se do të vazhdojë mbështetjen ushtarake dhe financiare për Ukrainën, si dhe presionin ndaj Rusisë përmes sanksioneve. Qeveria britanike theksoi se Moska mund ta përfundojë luftën që tani dhe se Londra do të vazhdojë të punojë me partnerët ndërkombëtarë për arritjen e një paqeje të qëndrueshme.
Rusia është përballur këtë vit me mungesa të mëdha karburanti, pas sulmeve me dronë ukrainas ndaj rafinerive të saj të naftës. Sipas Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë, prodhimi rus i naftës dizel ka rënë me gati 30%.
Trump i ka kritikuar vazhdimisht këto sulme, duke i lidhur me rritjen e çmimeve të karburanteve. Por Zelensky i ka mbrojtur veprimet e Ukrainës, duke thënë se ato janë përgjigje ndaj sulmeve të vazhdueshme ruse kundër infrastrukturës energjetike ukrainase.
“Ukraina nuk do të sulmojë rafineritë ruse të naftës nëse Rusia nuk shkatërron infrastrukturën tonë energjetike”, deklaroi presidenti ukrainas.
