Ndikimi i mundshëm mjedisor i inteligjencës artificiale po nënvlerësohet shumë, sipas një organizate për gjurmimin e mbeturinave që paralajmëron se deri në vitin 2050 mund të ketë mjaftueshëm pajisje kompjuterike të hedhura për të rrethuar Tokën gjashtë herë në kontejnerë transporti të vendosur njëri pas tjetrit.
Në atë që e përshkroi si një analizë “të parën e këtij lloji”, Rrjeti i Veprimit të Bazelit (BAN) tha se deri në 617 milionë ton pajisje elektronike mund të përfundojnë “të dala në pension” deri në mesin e shekullit, 60 herë më shumë se vlerësimet e mëparshme që përqendroheshin në një gamë më të ngushtë pajisjesh.
Pajisjeve të tilla si serverat dhe njësitë e përpunimit grafik, grupi mjedisor jofitimprurës shtoi kategori duke përfshirë pajisjet e rrjetëzimit, shpërndarjen e energjisë, ruajtjen dhe ftohjen e të dhënave, përveç pajisjeve personale si telefonat inteligjentë dhe kompjuterët që përdorin inteligjencën artificiale.
Pajisjet e hedhura jo vetëm që do të krijojnë një enigmë të madhe magazinimi ose asgjësimi, por ka të ngjarë të jenë edhe të rrezikshme për shkak të pranisë së ndotësve që duhen dekada për t’u zbërthyer, nëse zbërthehen fare, dhe janë lidhur me sëmundje të shumta.
“Pjesa më e madhe e mbetjeve të reja të inteligjencës artificiale ka të ngjarë të jetë e kontaminuar me PFA, të ashtuquajturat ‘kimikate të përhershme’ të cilat rregullatorët po kërkojnë me shpejtësi t’i ndalojnë për shkak të qëndrueshmërisë dhe toksicitetit të tyre në trupin e njeriut dhe në mjedis”, paralajmëroi BAN.
“IA mund të duket pa peshë, por çdo model varet nga një sasi e madhe pajisjesh shumë të specializuara dhe të përparuara”, tha themeluesi i BAN, Jim Puckett.
“Deri më sot, debati mjedisor rreth inteligjencës artificiale është përqendruar te energjia elektrike, karboni dhe uji, duke anashkaluar kryesisht atë që ndodh me vetë harduerin”, tha Puckett, duke paralajmëruar për një “cunami” që do t’i shtohet asaj që është një sasi tashmë kolosale e mbeturinave elektronike.
Në vitin 2024, Unioni Ndërkombëtar i Telekomunikacionit (ITU) tha se rreth 62 milionë ton u hodhën vitin e kaluar, të mjaftueshme për të qarkulluar rreth Tokës me kamionë 40-tonësh të mbushur plot dhe të parkuar njëra pas tjetrës, një rritje prej 80% krahasuar me vitin 2010.
Në vitin 2023, Forumi i Pajisjeve Elektrike dhe Elektronike të Mbeturinave (WEEE) vlerësoi se çdo vit po hidhen në plehra rreth 10 miliardë dollarë pajisje elektronike dhe bateri që mund të ripërdoren./ DPA News.
