Kryeqyteti turk, Ankaraja, po përgatitet për samitin e NATO-s më 7 dhe 8 korrik. Në kohë luftërash globale dhe tensionesh gjeopolitike, dhe në sfondin e kërcënimeve nga Presidenti i SHBA-së Donald Trump, samiti konsiderohet veçanërisht i rëndësishëm. Turqia i siguron NATO-s ushtrinë e dytë më të madhe dhe siguron krahun juglindor të Aleancës. Prandaj, roli i Ankarasëmbart një peshë të konsiderueshme politike. Për më tepër, një president i SHBA-së pritet në Turqi për herë të parë në 17 vjet. Barack Obama e vizitoi vendin për herë të fundit në vitin 2009.
Megjithatë, përgatitjet kanë rënë në hije nga zhvillimet politike të brendshme. Sipas autoriteteve dhe raporteve, janë arrestuar gjithsej 225 persona, 178 prej të cilëve aktualisht janë në paraburgim. Midis të ndaluarve janë aktivistë të të drejtave të njeriut, përfaqësues të shoqërisë civile, akademikë, aktivistë mjedisorë, gazetarë dhe studentë. Një ndalim dyjavor për tubimet publike është gjithashtu në fuqi në Ankara.
Akuza për terrorizëm
Zyra e prokurorit publik deklaroi se hetimet synojnë “zbulimin e aktiviteteve të organizatave terroriste në të gjithë vendin”. Midis të arrestuarve janë Nevzat Özer, përfaqësuesi i organizatës mjedisore TEMA në Ankara; Dr. Emel Memiş Parmaksız, lektore e ekonomisë në Universitetin e Ankarasë; Yıldız Tar, kryeredaktore e portalit të lajmeve LGBT Kaos GL dhe gazetare si dhe avokatët Semra Demir dhe Kürsat Bafra. Sipas informacioneve aktuale, ata akuzohen për “anëtarësim në një organizatë të armatosur terroriste” dhe janë lënë në paraburgim.
Disa nga të akuzuarit u morën në pyetje për lidhjet e mundshme me organizatën e ndaluar komuniste TKP/ML.
Kjo përfshinte pyetje në lidhje me emrat e koduar të mundshëm, trajnimin ushtarak dhe strukturat organizative. Sipas raportimeve, disa nga të akuzuarit deklaruan në gjykatë se nuk kishin dëgjuar kurrë më parë për organizatën. Akuzat mohohen nga të përfshirët.
Shkencëtarja politike Parmaksız u mor në pyetje gjithashtu në lidhje me këto çështje. Ajo thuhet se u mor në pyetje, ndër të tjera, në lidhje me emrat e koduar, trajnimin e mundshëm në emër të një organizate, pjesëmarrjen në veprime dhe strukturat e komunikimit dhe financiare.
Ajo i mohoi me forcë akuzat: “Nuk kam absolutisht asnjë lidhje ose përkatësi me këtë organizatë terroriste. Unë jam një studiuese. Këto janë akuza shumë serioze. Unë punoj për shtetin tim dhe popullin tim.”
“Qeveria ka nevojë për mbulim pozitiv nga shtypi”
Pse qeveria po ndërmerr këtë veprim pak para samitit të NATO-s, edhe pse në fakt po tërheq vëmendje ndërkombëtare?
Shkencëtari politik Berk Esen, duke folur për DW, e përshkroi situatën si “të vështirë për t’u shpjeguar” dhe “jologjike”: “E kam të vështirë të shpjegoj një zhvillim që unë vetë nuk e kuptoj. Për një qeveri që kërkon mbulim pozitiv nga shtypi para samitit, ky nuk është një zhvillim i favorshëm.”
Në të njëjtën kohë, ai tregon modele të përsëritura: “Në të kaluarën, ka pasur arrestime të përsëritura nga spektri i krahut të majtë para samiteve të NATO-s. Kjo shpesh interpretohej edhe si një sinjal për SHBA-në.” Megjithatë, në këtë rast, arrestimet përfshijnë edhe individë që, nga perspektiva e autoriteteve, mund të marrin pjesë potencialisht në protesta.
Esen thekson gjithashtu: “Shumë prej të arrestuarve nuk kanë përkatësi politike apo lidhje me skenën e krahut të majtë. Kjo mund të shpjegohet edhe me dobësitë në sistemin e drejtësisë.”
“Abuzim me ligjet”
Human Rights Watch gjithashtu shpreh kritika të forta. Benjamin Ward i organizatës foli për një “abuzim të ligjeve antiterrorizëm për të kryer arrestime masive dhe për të heshtur njerëzit pak para një samiti të NATO-s”. Kjo bie ndesh me vlerat themelore të aleancës.
Ward kërkoi lirimin e menjëhershëm të të ndaluarve. Ai deklaroi gjithashtu se “pastrimi i rrugëve të Ankarasë nga demonstruesit e mundshëm” vetëm sa e bën më të dukshëm represionin në rritje të qeverisë. Aleatët e Turqisë në NATO duhet të përdorin ndikimin e tyre për të sjellë një ndryshim kursi.
