Qamil Muhaxhiri, i njohur edhe si Qamili i Vogël, shkroi si një poet edhe pse ishte autodidakt. Ndonëse nuk u shkollua për solist, ai ishte këngëtar profesionist. Ai nuk ishte kompozitor, por kishte kompozuar këngë të mrekullueshme.
Në “Etno Fest 2024”, më 16.08.2024, u përurua libri “Qamili i vogël – këngëtar i madh” i autorëve Sylejman Salihu dhe Salih Berisha. Libri pasqyron jetën dhe veprën e Qamilit të Vogël, në katër pjesë.
Në fjalë rasti që u mbajtën në promovim doli një vlerësim unik se Qamili i Vogël (Qamil Muhaxhiri) ishte artist poliedrik. Portreti i tij ka mbetur i gravuar si kujtesë muzikore që me ëndje dëgjohet edhe sot. Mbetet artist muzikor i patejkalueshëm. Ai nuk ka qenë vetëm këngëtar i madh, por emër i madh në të gjitha aspektet e veprimtarisë së tij deri te vlerat njerëzore.
Pas mendimeve për librin dhe veprimtarinë e Qamilit të Vogël, Ansambli “Qamili i Vogël” interpretoi këngë të Qamilit të Vogël, ndër to “Kadaldal o po vjen pleqnia”, një këngë emblematike e këtij rapsodi.
Gjatë koncertit në amfiteatrin e vogël erdhi kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, i shoqëruar me ministra e deputetë të Kuvendi të Kosovës.
Koncerti vazhdoi me këngë të cilat i kënduan edhe spektatorët.
Orkestra ishte sajuar nga instrumentistë që kishin ardhur nga vende të ndryshme të Europës.
Nikoqirja e festivalit, aktorja Sheqereie Buçaj, në kujtim të motrës Kumrije Buçaj, talentin e së cilës e kishte zbuluar Qamili i Vogël, këndoi këngën “Kur dola te dera”.
Kjo ringjallje e trashëgimisë në kuptimin vleror të saj s’ka se si të mos i atribuohet “Etno Festit” si një medium, ku po gjejnë hapësirë grupe, ansamble e kultivues individualë të traditës, riteve e këngëve.
Tash e sa vjet në “Etno Fest” përshfaqet edhe arti kontemporan, shfaqjet me elemente koreografike me t’ tharëm etnik.
Kryeministri Kurti pasi përcolli koncertin e grupit “Qamili i Vogël” vizitoi galeritë e “Etno Fest”-it.
