Më 9 maj, Evropa feston përvjetorin e “Deklaratës së Schumanit”, e cila i dha shtysën e parë asaj që çoi në krijimin e Bashkimit Evropian të sotëm.
Më 9 maj 1950, Ministri i Jashtëm Francez i atëhershëm, Robert Schuman, promovoi idenë e një bashkëpunimi të ri politik në Evropë si një mjet për të zvogëluar në mënyrë drastike shanset e një lufte të re midis kombeve evropiane, e cila më vonë u bë e njohur si “Deklarata e Schuman”.
Ideja e Schumanit për bashkimin e industrive të qymyrit dhe çelikut të Gjermanisë Perëndimore, Italisë dhe Francës u realizua më 18 prill 1951 me nënshkrimin e Traktatit të Parisit që themeloi Komunitetin Evropian të Qymyrit dhe Çelikut (KEQÇ). Traktati hyri në fuqi më 23 korrik 1952, kur u krijua zyrtarisht KEQÇ, që përfshinte Belgjikën, Gjermaninë Perëndimore, Italinë, Luksemburgun, Holandën dhe Francën, si pararendëse e BE-së.
Në vitin 1952, në nder të Shumanit dhe “Deklaratës së Shumanit”, 9 maji u shpall Dita e Evropës, e cila festohet çdo vit si një ditë për të festuar paqen dhe unitetin në Evropë, dhe në të njëjtën kohë, flamuri aktual i BE-së u promovua si Flamuri i Evropës. Përveç kësaj, në vitin 1960, Parlamenti Evropian e shpalli Shumanin “Babain e Evropës”.
Me rastin e 9 Majit – Ditës së Fitores mbi Fashizmin dhe Ditës së Evropës, Qeveria sot organizon një ceremoni solemne nën sloganin “Fitorja, Parimet dhe Vlerat”, gjatë së cilës kryeministri Hristijan Mickoski do të vendosë lule të freskëta para monumentit “Çlirimtarët e Shkupit” në oborrin e Qeverisë dhe do t’u drejtohet të pranishmëve.
Dita e Evropës në vend festohet me një fushatë që do të zgjasë gjithë muajin maj. Fillimi i fushatës “Maj – Muaji i Evropës” u shënua të hënën nga Zëvendëskryeministri dhe Ministri i Çështjeve Evropiane Bekim Sali, së bashku me Ambasadorin e BE-së në vend, Mihail Rokas, ambasadorë të tjerë të vendeve evropiane, partnerë ndërkombëtarë dhe përfaqësues të institucioneve vendase.
Me këtë iniciativë, Qeveria synon të shkojë përtej festimit tradicional të Ditës së Evropës më 9 maj dhe ta shndërrojë të gjithë muajin maj në një platformë të përbashkët për promovimin e procesit të integrimit evropian dhe afrimin e tij me qytetarët.
Në fjalën e tij, Ministri Sali theksoi se fokusi i fushatës synon zhvendosjen nga aspektet teknike të negociatave në përfitimet konkrete të anëtarësimit në Bashkimin Evropian, duke përfshirë më shumë mundësi për të rinjtë, zhvillimin e infrastrukturës dhe mbështetjen për ekonominë lokale.
Gjatë muajit maj do të organizohen aktivitete të ndryshme dhe do të prezantohen histori suksesi nga projekte të mbështetura nga Bashkimi Evropian, të cilat tashmë kanë pasur një ndikim të drejtpërdrejtë në përmirësimin e jetës së qytetarëve.
Fushata po zbatohet si një prioritet i përbashkët i Qeverisë, në bashkëpunim me sektorin e shoqërisë civile, universitetet, komunitetin e biznesit dhe institucionet kulturore, me qëllim që procesi i integrimit evropian të jetë më i dukshëm dhe kuptimplotë për të gjithë qytetarët.
Delegacioni i BE-së në vend do të jetë nikoqir i ngjarjes qendrore të këtij viti me rastin e Ditës së Evropës në Parkun e Qytetit në Shkup sot, e cila do të jetë e hapur për të gjithë qytetarët. Nga ora 11:00 deri në orën 18:00, hapësira përreth skenës verore “Shkolka” do të jetë e organizuar në disa zona tematike, duke ofruar argëtim për vizitorët e të gjitha moshave.
Në Ditën e Evropës në Shkup, do të ketë nga diçka për të gjithë: nga lojërat dhe argëtimet e organizuara nga shtetet anëtare të BE-së, nga seksioni i ushqimit (Slow Food and Food Corner) dhe stendat me artikuj të ricikluar (Combo Creative Studio) deri te mundësia për të mësuar rreth bimëve dhe gjelbërimit urban (Cvetko) ose bizneseve lokale ekologjike (Po për Më Pak).
Dita e Evropës do të pasurohet me një program muzikor me performanca live nga kompania e vallëzimit “Eureka”, Dina Jashari, Zvada, “Conquering Lion”, “Dapunk and Double G”, Emily Nas dhe Martina Peneva.
Dita e Evropës do të përfundojë në perëndim të diellit, kur Ndërtesa e Qeverisë së Maqedonisë së Veriut do të ndriçohet me ngjyrë blu.
Programi i Ditës së Evropës 2026, nën sloganin “Evropa jonë. Së bashku më të fortë”, organizohet nga Delegacioni i Bashkimit Evropian, rrjeti i Shtëpisë së Evropës dhe ambasadat e Shteteve Anëtare të BE-së. Programi i plotë është i disponueshëm në https://link.europa.eu/Nhb7kG dhe në mediat sociale të Delegacionit të Bashkimit Evropian dhe rrjetit të Shtëpisë së Evropës.
