Autochthonous mbi hirin e harresës
Faton Aliu
Në mbrëmjen e një fitoreje që tejkalon fushën e blertë, flamuri kuqezi valëvitet jo vetëm si simbol sportiv, por si përkujtim i një gjaku të lashtë, që rrjedh prej rrënjëve më të thella të Europës. Fitorja e Shqipërisë kundrejt Serbisë nuk është thjesht rezultat ndeshjeje — është një dëshmi e shpirtit garues të një kombi që, ndonëse i vogël në numër, bart në vetvete peshën e një qytetërimi autokton, europian në themel e në mendim.
Në çdo goditje topi, në çdo shpërthim energjie mbi fushë, dukej se loznin jo vetëm lojtarët, por edhe historia e një populli që ka ditur të qëndrojë në këmbë midis erërave të lindjes dhe tundimeve të saj mistike, që kurrë s’e gjeti dot rrugën drejt lirisë. Shqipëria, me dinakërinë e urtisë që vetëm popujt e lashtë e njohin, ka ditur të largohet prej botës lindore e sekteve të saj të mbyllura, prej mjegullës së teokratëve që e kanë mbërthyer shpirtin e njerëzve për shekuj.
Ajo po shkëputet me guxim nga aksi ortodoks, nga ndikimet e zbehta të politikave sërbo-greke që përpiqen të kushtëzojnë frymën shqiptare, dhe po ecën drejt një horizonti të qartë — horizontit europian. Nuk është rrugë e lehtë. Është një rrugë që kërkon mençuri, durim, dhe një zemër të pathyeshme kombëtare.
Në këtë përballje të përditshme, në arenën politike e diplomatike, figura e Kryeministrit Rama qëndron si një simbol i një Shqipërie që nuk pranon më të jetë periferike. Ai ka zgjedhur t’i hapë dritaret e vendit ndaj botës, të mos e lejojë kombin të mbyllet në vetvete, por ta bëjë pjesë të një globalizimi me dinjitet, ku fjala “shqiptar” përkthehet si “europian”. Jo në imitim, por në përkatësi shpirtërore.
“Autochthonous” — kjo fjalë që dikur u përdor si thirrje krenarie për origjinën, sot bëhet një parim i ri: të jesh vetvetja në një botë që ndryshon, të qëndrosh i pandryshuar në thelb, por i hapur në mendje. Shqipëria po e dëshmon këtë me çdo hap — në sport, në kulturë, në politikë, në qëndrime.
Kjo fitore ndaj Serbisë, përtej rezultatit, është një metaforë e qartë: fitorja e vlerave europiane ndaj ngurtësisë lindore; fitorja e mendimit të lirë ndaj vargonjve të ideologjive të vjetra; fitorja e një kombi që më në fund po e njeh veten, jo si shtojcë e ndokujt, por si trung i lashtë i kontinentit.
Dhe ndërsa në stadium përplasen duart dhe zemrat rrahin me ritmin e himnit, një zë kumbon fort:
“Autochthonous — të lashtë në gjak, të lirë në shpirt.”
