COP31 mund ta ndihmojë Turqinë të shndërrohet nga një qendër tranziti për lëndët djegëse fosile në një fuqi industriale në epokën elektrike, tha të shtunën për Anadolu Jean Baderschneider, anëtare e Grupit Këshillues të COP31 dhe ish-zv/presidente e prokurimit global në ExxonMobil.
Baderschneider, e cila do të marrë pjesë në konferencën e OKB-së për klimën në Antalya nga 9 deri më 20 nëntor, diskutoi pritshmëritë e saj për konferencën nën presidencën e Turqisë dhe ndikimet e mundshme të saj në tregjet globale të energjisë.
Ajo tha se COP31 duhet të përqendrohet në shndërrimin e angazhimeve klimatike në projekte konkrete, duke vendosur zbatimin dhe elektrifikimin në qendër të agjendës.
“Për mua, COP31 ka të bëjë kryesisht me forcimin e angazhimit për zbatimin e këtyre objektivave”, tha Baderschneider, duke theksuar se konferenca duhet të ndihmojë në avancimin e projekteve të energjisë së rinovueshme dhe elektrifikimit drejt vendimeve përfundimtare të investimeve (FID).
Ajo tha se konferencat e mëparshme për klimën janë përqendruar kryesisht në angazhimet politike dhe rrugët për reduktimin e emetimeve, ndërsa zbatimi i projekteve në praktikë ka mbetur një sfidë.
Baderschneider theksoi objektivin e presidencës së COP31, të quajtur “35-by-35”, për të rritur pjesën e energjisë elektrike në konsumin përfundimtar të energjisë në 35 për qind deri në vitin 2035, duke e cilësuar elektrifikimin si një përparësi kyçe.
Ajo gjithashtu theksoi rëndësinë ekonomike të përshpejtimit të tranzicionit energjetik, duke theksuar se burimet e rinovueshme përbënin 90 për qind të kapacitetit të ri global të prodhimit të energjisë elektrike në vitin 2025, ndërsa investimet globale në energjinë e pastër pritet të arrijnë rreth 2.2 trilionë dollarë në vitin 2026, pothuajse dyfishi i shumës së investuar në lëndët djegëse fosile.
“Në një konkurrencë të drejtpërdrejtë mes lëndëve djegëse fosile dhe burimeve të rinovueshme, këto të fundit fitojnë për sa i përket kostos dhe efikasitetit”, tha ajo.
Siguria energjetike gjithnjë e më shumë lidhet me sovranitetin energjetik
Duke folur për ndikimin e tensioneve gjeopolitike dhe të luftës SHBA-Izrael kundër Iranit në tregjet globale të energjisë, Baderschneider tha se siguria energjetike dhe dekarbonizimi po shndërrohen gjithnjë e më shumë në të njëjtin objektiv.
Ajo tha se rreth tre të katërtat e popullsisë së botës jetojnë në vende që varen nga importi i lëndëve djegëse fosile, duke i bërë ekonomitë të cenueshme ndaj luhatjeve të çmimeve dhe zhvillimeve gjeopolitike.
“Për çdo rritje prej 10 dollarësh në çmimet e lëndëve djegëse fosile, fatura vjetore neto e importeve të naftës në botë rritet me rreth 160 miliardë dollarë”, tha ajo, duke përmendur ndërprerjet e lidhura me luftën në Iran si shembull të rreziqeve ekonomike nga varësia ndaj lëndëve djegëse fosile.
“Për mua, kërcënimi më i madh për sigurinë energjetike nuk është largimi nga lëndët djegëse fosile, por varësia e vazhdueshme nga karburantet, çmimet e të cilave përcaktohen nga ngjarje jashtë kontrollit të një vendi”, tha ajo.
Baderschneider tha se sovraniteti energjetik po bëhet gjithnjë e më i rëndësishëm, pasi burimet e rinovueshme janë të qasshme pothuajse për çdo vend, ndryshe nga nafta dhe gazi i prodhuar në mënyrë komerciale, të cilat vazhdojnë të jenë të përqendruara në një numër të kufizuar shtetesh.
Ajo shtoi se burimet e rinovueshme kanë ndihmuar në shmangien e kostove prej gati gjysmë trilioni dollarësh për lëndët djegëse fosile gjatë vitit 2025.
Tensionet gjeopolitike mund të përshpejtojnë tranzicionin energjetik
Duke parë përtej COP31, Baderschneider tha se tensionet gjeopolitike mund të përshpejtojnë tranzicionin global energjetik, pasi qeveritë po i kuptojnë gjithnjë e më shumë rreziqet strategjike të varësisë nga importi i lëndëve djegëse fosile.
Ajo tha se, megjithëse përparësitë ekonomike të burimeve të rinovueshme po bëhen gjithnjë e më të qarta, kufizimet infrastrukturore mbeten një pengesë e madhe.
Më shumë se 2.500 gigavat kapacitetesh të prodhimit të energjisë së rinovueshme, projekte të ruajtjes së energjisë dhe projekte me ngarkesë të lartë janë në pritje të lidhjes me rrjetet elektrike në mbarë botën, theksoi ajo.
Ajo tha se vendet që zhvillojnë energji elektrike të bollshme dhe të përballueshme nga burimet e rinovueshme do të jenë në një pozitë më të mirë për të tërhequr industri dhe investime, duke mbështetur potencialisht një rritje më të shpejtë ekonomike.
“Besoj se vendet që ndërtojnë kapacitete të bollshme dhe të përballueshme të energjisë elektrike nga burimet e rinovueshme do të tërheqin industri dhe investime”, tha ajo, duke shtuar se këto ekonomi do të jenë më të pastra dhe do të rriten e zhvillohen më shpejt.
Ajo gjithashtu theksoi rolin e nismave për zero mbetje në agjendën e COP31, duke vlerësuar zonjën e parë të Turqisë, Emine Erdogan, për udhëheqjen e saj në promovimin e kësaj qasjeje në nivel global.
Baderschneider tha se lidhja e objektivit për zero mbetje me energjinë e pastër është e rëndësishme, pasi mbetjet pasqyrojnë joefikasitetin në sistemet ekzistuese dhe nxjerrin në pah nevojën për një përdorim më efektiv të burimeve.
Ajo i cilësoi zbatimin e objektivave, elektrifikimin dhe synimet për zero mbetje si elemente kyçe që mund ta dallojnë COP31 nga konferencat e mëparshme për klimën.
