Ish-kryeministri i fundit i Hungarisë gjatë regjimit komunist, Miklós Németh, ka deklaruar se ka parë personalisht tre raporte të shkruara me dorë dhe të nënshkruara, të cilat i atribuohen ish-kryeministrit Viktor Orbán, gjatë periudhës së shërbimit të detyrueshëm ushtarak.
Sipas një deklarate të nënshkruar më 30 mars 2026 dhe të depozituar në Arkivin Historik të Sigurimit Shtetëror të Hungarisë, Németh pretendon se dokumentet iu dorëzuan nga ministri i atëhershëm i Mbrojtjes, Ferenc Kárpáti, në një takim të zhvilluar pak para zgjedhjeve të para të lira parlamentare në vitin 1990.
Raportet, sipas dëshmisë së Németh, përmbanin informacione mbi sjelljen e ushtarëve të tjerë me të cilët Orbán kishte shërbyer në qytetin Zalaegerszeg, si dhe të dhëna mbi bindjet e tyre politike, orientimin seksual dhe besimin fetar.
Megjithatë, ish-kryeministri ka pranuar se nuk ishte në gjendje të verifikonte autorësinë e dokumenteve apo autenticitetin e shkrimit dhe firmës, ndonëse pretendon se i kishte njohur ato si të Viktor Orbánit.
Hapja e arkivave rikthen në vëmendje të kaluarën komuniste
Deklarata e Németh vjen në një moment kur Hungaria ka hapur për publikun, më 4 nëntor, një pjesë të rëndësishme të arkivave të policisë sekrete të periudhës komuniste.
Dokumentet përfshijnë regjistra rekrutimi, karta identifikimi dhe materiale të rikuperuara nga regjistrime magnetike. Baza e të dhënave është e aksesueshme online dhe përmban të dhëna për rreth 50-60 mijë persona.
Megjithatë, hapja nuk përfshin të gjitha arkivat e shërbimeve sekrete hungareze. Një pjesë e dokumenteve është shkatërruar gjatë shpërbërjes së regjimit komunist në vitin 1989, ndërsa materiale të tjera janë larguar nga arkivat zyrtare.
Qeveria e mëparshme e Orbánit kishte kundërshtuar vazhdimisht nismat për zgjerimin e transparencës mbi dokumentet e kësaj periudhe.
Orbán mohon bashkëpunimin me autoritetet komuniste
Viktor Orbán i ka mohuar vazhdimisht akuzat për bashkëpunim me autoritetet komuniste. Më 3 nëntor, një ditë para hapjes së arkivave, ai publikoi dokumente që lidhen me periudhën e shërbimit të tij ushtarak dhe përsëriti se kishte refuzuar përpjekjet e autoriteteve për ta rekrutuar si informator.
Sipas versionit të tij, pas këtij refuzimi, ai, bashkëshortja dhe aktivistë të tjerë të opozitës u vunë nën vëzhgimin e shërbimeve sekrete.
Edhe në vitin 2015, revista hungareze HVG kishte publikuar një kartë regjistrimi të kundërzbulimit ushtarak, ku Orbán identifikohej si “kontakt social” gjatë shërbimit ushtarak në vitet 1981–1982. Megjithatë, dokumenti nuk përbënte provë se ai kishte bashkëpunuar apo kishte dorëzuar raporte.
Dokumentet që pretendohet se janë zhdukur
Sipas dëshmisë së Németh, disa muaj para vdekjes së tij në vitin 2013, ish-ministri i Mbrojtjes Kárpáti i kishte thënë se dokumentet ishin mbajtur nga Géza Stefán, ish-drejtues për një kohë të gjatë i Zyrës së Sigurisë Ushtarake të Hungarisë.
Stefán, i cili kishte shërbyer në kundërzbulimin ushtarak komunist dhe ishte trajnuar në Moskë nga KGB-ja, njihej për grumbullimin e dokumenteve komprometuese mbi figura të politikës, biznesit dhe institucioneve ligjzbatuese hungareze.
Pas vdekjes së tij në vitin 2009, dokumente nga kasaforta e tij thuhet se u zhdukën. Deri më sot, nuk dihet nëse raportet që i atribuohen Orbánit ndodheshin mes tyre.
Németh i ka dorëzuar arkivit hungarez një koleksion dokumentesh të periudhës komuniste, së bashku me deklaratën e tij, në shtator 2026.
Dëshmia e ish-kryeministrit përbën një element të ri në debatin mbi të kaluarën e Viktor Orbánit, por deri tani nuk është paraqitur një verifikim i pavarur që të provojë se raportet janë shkruar prej tij apo se ai ka bashkëpunuar me policinë sekrete komuniste.
