Kromozomet seksuale X dhe Y ndikojnë në mënyrën se si qelizat e njeriut reagojnë ndaj sëmundjeve, përfshirë kancerin, si dhe në procesin e plakjes, sipas një studimi të publikuar në revistën Science.
Për një kohë të gjatë, dallimet shëndetësore mes grave dhe burrave i janë atribuuar kryesisht hormoneve seksuale, si estrogjeni dhe testosteroni. Megjithatë, studimet e fundit tregojnë se gjenet në kromozomet X dhe Y ndikojnë drejtpërdrejt në rrezikun e sëmundjeve, pavarësisht niveleve hormonale.
Shkencëtarët shqyrtuan prova nga studimet te njerëzit, modelet shtazore dhe teknologjitë gjenomike. Rezultatet tregojnë se këto kromozome ndikojnë në imunitet, metabolizëm, plakjen e trurit, kancerin dhe sëmundjet e zemrës.
Te gratë, njëri nga dy kromozomet X çaktivizohet kryesisht gjatë zhvillimit të hershëm, por disa gjene të tij mbeten aktive ose mund të riaktivizohen me kalimin e moshës. Kjo u jep qelizave femërore doza shtesë të disa gjeneve.
Ndërkohë, humbja e kromozomeve seksuale me kalimin e moshës mund të lidhet me probleme serioze shëndetësore. Te gratë, humbja e një kromozomi X është lidhur me rrezik më të lartë për leuçemi. Te burrat, humbja e kromozomit Y, e vërejtur shpesh në qelizat e gjakut, është lidhur me kancerin, sëmundjet e zemrës, infeksionet e rënda dhe sëmundjen e Alzheimerit.
Studiuesit kanë zbuluar gjithashtu se tumoret që humbasin kromozomin Y mund t’i shmangen më lehtë sistemit imunitar, por mund të reagojnë më mirë ndaj imunoterapisë.
Sipas drejtuesit të studimit, Dan Theodorescu, kuptimi i këtyre proceseve mund të ndihmojë në përshtatjen e diagnostikimit dhe trajtimit sipas veçorive biologjike të çdo pacienti.
Studiuesit theksojnë se nevojiten kërkime të mëtejshme për të kuptuar më mirë rolin e kromozomeve seksuale dhe për të zhvilluar trajtime më të personalizuara. /Earth – Syri.net
