Stambolli po merr kontrollin e qiellit, teksa aeroporti i tij gjigant është shpallur më i lidhuri në botë, duke kaluar edhe Heathrow të Londrës. Me një kompleks më të madh se Manhattan, mbi 84 milionë pasagjerë në vit dhe plane për të arritur kapacitetin e 200 milionë udhëtarëve.
Aeroporti i Stambollit po shndërrohet në një prej nyjeve më të rëndësishme të aviacionit botëror, duke lënë pas aeroportet më të mëdha europiane. Në renditjen e fundit të OAG, iGA Istanbul Airport ka marrë vendin e parë si aeroporti më i lidhur në botë, duke kaluar London Heathrow dhe duke forcuar pozicionin e Turqisë si urë ajrore mes Evropës, Azisë dhe tregjeve të reja.
Aeroporti i Stambollit është ndërtuar në një pozicion strategjik, në kryqëzimin mes dy kontinenteve. Qyteti ka qenë prej shekujsh një pikë kyçe për tregtinë dhe transportin, ndërsa sot kjo pozitë po përkthehet në një avantazh të madh edhe në aviacionin ndërkombëtar.
“Më në fund kanë arritur pozicionin e numrit një”, tha John Grant, kryeanalist i OAG, kompanisë globale të të dhënave të udhëtimeve që publikoi indeksin Megahubs 2026.
Renditja bazohet në numrin e lidhjeve të planifikuara të fluturimeve ndërkombëtare dhe numrin e destinacioneve që shërben secili aeroport. Analiza është bërë duke marrë në konsideratë ditën më të ngarkuar të vitit, e cila këtë herë ishte 2 gushti.
Në vendin e dytë u rendit London Heathrow, ndërsa pas tij vijnë Amsterdam Schiphol, Kuala Lumpur dhe Chicago O’Hare.
Aeroport më i madh se Manhattan
I hapur në vitin 2018, aeroporti i Stambollit është një projekt gjigant me vlerë rreth 12 miliardë dollarë. Ai ndodhet rreth 32 kilometra nga qendra e Stambollit, në pjesën europiane të qytetit.
Terminali kryesor ka një sipërfaqe prej rreth 1.4 milionë metrash katrorë, duke e bërë terminalin më të madh në botë nën një çati. I gjithë kompleksi shtrihet në rreth 76.5 milionë metra katrorë, një sipërfaqe më e madhe se Manhattan.
Çdo vit, përmes aeroportit kalojnë më shumë se 84 milionë pasagjerë, duke e renditur atë ndër aeroportet më të ngarkuara në botë.
Por ambicia e Turqisë është shumë më e madhe. Plani afatgjatë parashikon që kapaciteti i aeroportit të arrijë në 200 milionë pasagjerë në vit, më shumë se dyfishi i numrit që përpunon aktualisht aeroporti më i ngarkuar në botë, Hartsfield-Jackson Atlanta.
“Do të jenë të pakapshëm në vitet e ardhshme”, vlerëson John Grant.
Sipas tij, aeroporti ka kapacitet të madh pistash, mbështetet nga një kompani ajrore në rritje të vazhdueshme dhe ndodhet pranë tregjeve me potencial të madh, veçanërisht në Azinë Qendrore.
Nëntë pista në plan
Aeroporti i Stambollit ka hapur së fundmi pistën e katërt kryesore, ndërsa objektivi përfundimtar është të ketë nëntë pista: gjashtë kryesore dhe tre rezervë.
Pista e re, me gjatësi 2.82 kilometra, është e para e aeroportit që shtrihet në drejtimin lindje-perëndim. Kjo pritet të shkurtojë kohën e lëvizjes së avionëve në tokë dhe në ajër për fluturimet drejt perëndimit, duke kursyer kohë dhe karburant.
“Është aeroporti i vetëm në botë i licencuar për operime të njëkohshme në tre pista”, shpjegon Grant, duke theksuar se kjo i jep aeroportit më shumë fleksibilitet dhe mundësi për të rritur numrin e fluturimeve në orët e pikut.
Turkish Airlines, një nga faktorët kryesorë
Një rol vendimtar në suksesin e aeroportit luan Turkish Airlines, e cila realizon rreth 80% të fluturimeve nga aeroporti i Stambollit.
Kompania ajrore ka një flotë prej më shumë se 500 avionësh Airbus dhe Boeing dhe fluturon drejt një numri shumë të madh shtetesh në mbarë botën.
Dy vite më parë, Turkish Airlines hyri edhe në Guinness World Records për numrin më të madh të vendeve ku fluturon një kompani ajrore komerciale.
Flota relativisht e re shihet gjithashtu si një avantazh. Avionët modernë janë më efikasë në konsum dhe mund t’i japin kompanisë mundësi për të ofruar çmime më konkurruese në një periudhë kur kostot e karburantit janë në rritje.
“Efikasiteti dhe avantazhet e kostove që ofrojmë vazhdojnë të tërheqin çdo vit kompani të reja ajrore në rrjetin tonë”, deklaroi Selahattin Bilgen, CEO i iGA Istanbul Airport.
Stambolli përfiton edhe nga pozita gjeografike
Ekspertët vlerësojnë se pozita e Turqisë ka ndihmuar aeroportin e Stambollit të përfitojë nga zhvillimet e fundit gjeopolitike.
Konfliktet në Lindjen e Mesme dhe lufta Rusi-Ukrainë kanë ndikuar në rrjetet ndërkombëtare të fluturimeve, ndërsa Stambolli ka ruajtur një pozicion relativisht të favorshëm falë gjeografisë dhe marrëdhënieve diplomatike të Turqisë.
Ndryshe nga aeroportet e tjera europiane, iGA ka gjithashtu hapësirë të konsiderueshme për zgjerim dhe mund të operojë 24 orë në ditë, një avantazh që e ndihmon të përballojë rritjen e kërkesës.
Një tjetër element është programi “stopover” i Turkish Airlines, që u mundëson pasagjerëve në tranzit të qëndrojnë në Stamboll dhe të eksplorojnë qytetin, përfshirë edhe akomodimin falas në hotele partnere për udhëtarët që plotësojnë kushtet.
Ekspertët e shohin këtë si një formë turizmi më të qëndrueshëm, pasi udhëtarët mund të kombinojnë tranzitin me një përvojë turistike në Stamboll.
A do ta mbajë vendin e parë?
Sipas John Grant, nëse kushtet aktuale mbeten të pandryshuara, Stambolli pritet ta ruajë pozicionin e parë edhe në vitin 2027.
Megjithatë, konkurrenca mund të rritet. Grant parashikon se aeroportet kineze mund të forcojnë pozicionet e tyre gjatë tre ose katër viteve të ardhshme, ndërsa kompanitë ajrore kineze po zgjerojnë gjithnjë e më shumë rrjetin ndërkombëtar.
Në të njëjtën kohë, aeroportet europiane si Heathrow, Schiphol dhe Parisi po përballen me kufizime kapacitetesh.
Pikërisht këtu qëndron një nga avantazhet më të mëdha të Stambollit: një aeroport gjigant, i ndërtuar me hapësirë për zgjerim dhe i pozicionuar mes Evropës, Azisë dhe Lindjes së Mesme.
