Profesoresha universitare Ana Çupeska ka theksuar rëndësinë thelbësore të integrimit evropian për të ardhmen e vendit, duke vlerësuar se anëtarësimi në Bashkimin Evropian nuk duhet të shihet vetëm si objektiv i politikës së jashtme, por si domosdoshmëri për mbrojtjen e qytetarëve, lirive të tyre dhe sundimit të ligjit.
Në paraqitjen e saj të fundit, Çupeska tha se pa anëtarësimin në BE, vendi rrezikon të mbetet jashtë kornizës rregullative evropiane, e cila, sipas saj, ofron mekanizma të rëndësishëm për mbrojtjen e qytetarëve në shoqërinë moderne.
Duke folur për ndryshimet në konceptin bashkëkohor të shtetit dhe politikës, ajo u ndal edhe te ideja e “sovranitetit të ri”. Çupeska vlerësoi se duhet të tejkalohet kuptimi tradicional i sovranitetit, i cili lidhet kryesisht me kontrollin territorial.
Sipas saj, sovraniteti në kohët moderne duhet të bazohet te integriteti personal, liria individuale, barazia, solidariteti, drejtësia dhe respektimi i vlerave themelore.
Paralajmërimi për hapësirën digjitale
Një pjesë të veçantë të deklaratës së saj, profesoresha ia kushtoi edhe autonomisë digjitale të qytetarëve. Ajo paralajmëroi se një hapësirë digjitale e parregulluar mund t’i ekspozojë individët ndaj manipulimeve dhe ndërhyrjeve psikologjike.
“Individët duhet të kenë autonomi digjitale, në mënyrë që të mos jenë thjesht pika të zakonshme të të dhënave dhe të mos bëhen objektiv i ndërhyrjeve psikologjike”, deklaroi Çupeska.
Ajo theksoi se mbrojtje të tilla tashmë ekzistojnë në vendet e BE-së përmes legjislacionit që rregullon hapësirën digjitale, përfshirë Aktin për Shërbimet Digjitale (DSA) dhe Aktin për të Dhënat (Data Act).
“Pa BE-në nuk do të kemi institucione të pavarura”
Çupeska e sheh integrimin evropian si të lidhur drejtpërdrejt edhe me reformat e brendshme dhe forcimin e institucioneve, veçanërisht në sistemin e drejtësisë.
“Nëse nuk anëtarësohemi në BE, nuk do t’i kemi këto akte kyçe evropiane. Nëse nuk anëtarësohemi në BE, nuk do të kemi një prokurori që do të jetë e paanshme”, tha ajo.
Sipas saj, përmes përafrimit me standardet evropiane, vendi mund të ndërtojë institucione më të pavarura dhe më rezistente ndaj ndikimeve politike, ndërsa qytetarëve t’u garantohet mbrojtje më e madhe e të drejtave dhe lirive.
Mesazhi i Çupeskës është se integrimi evropian nuk duhet të shihet vetëm si proces politik dhe diplomatik, por si një proces që prek drejtpërdrejt jetën e qytetarëve, funksionimin e institucioneve dhe mbrojtjen e të drejtave në epokën digjitale.
