Irani mund të përdorë aleatët e tij Huthi në Jemen për të bllokuar Ngushticën Bab el-Mandab, duke hapur një front të ri në përshkallëzimin e konfliktit me Shtetet e Bashkuara dhe duke rrezikuar një nga korridoret më të rëndësishme të transportit të energjisë dhe tregtisë globale, vlerësojnë analistët.
Sipas tyre, pas ndërprerjeve të transportit detar në Ngushticën e Hormuzit, Teherani mund të ushtrojë presion shtesë ndaj Uashingtonit duke kërcënuar edhe Bab el-Mandabin, ngushticën që lidh Detin e Kuq me Gjirin e Adenit dhe përmes së cilës kalojnë eksportet e naftës saudite dhe një pjesë e konsiderueshme e tregtisë detare ndërkombëtare.
Paralajmërimi vjen pasi një zyrtar i lartë i lëvizjes Huthi, Mohammed al-Fara, deklaroi për mediat iraniane se forcat e armatosura të Jemenit janë të gatshme të mbyllin Bab el-Mandabin nëse Arabia Saudite vazhdon sulmet ndaj Jemenit. Sipas tij, mbyllja e njëkohshme e Bab el-Mandabit dhe Hormuzit mund të çojë çmimin e naftës deri në 200 dollarë për fuçi dhe të shkaktojë tronditje të mëdha në ekonominë globale.
Studiuesi i Lindjes së Mesme, Fawaz Gerges, tha për Reuters se Irani po i dërgon një mesazh Uashingtonit se është në gjendje të kërcënojë njëkohësisht dy nga rrugët më strategjike të transportit të energjisë, duke e shndërruar konfliktin nga një përballje dypalëshe në një krizë me pasoja globale.
Analistët vlerësojnë se rreziku nuk qëndron domosdoshmërisht në shpërthimin e menjëhershëm të një lufte të gjerë, por në zgjerimin gradual të konfliktit, ku secila palë rrit presionin pa kaluar në një përballje të drejtpërdrejtë ushtarake.
Ish-negociatori amerikan për Lindjen e Mesme, Dennis Ross, tha se sfida për Shtetet e Bashkuara mbetet gjetja e një mënyre për ta rikthyer Iranin në negociata dhe për të arritur një zgjidhje të pranueshme për të dyja palët.
Huthët kanë dëshmuar më parë aftësinë për të ndërprerë transportin detar në Bab el-Mandab. Pas fillimit të luftës në Gaza në tetor 2023, ata sulmuan anije tregtare në Detin e Kuq, duke detyruar kompani të mëdha të transportit detar të devijonin rrugët rreth Afrikës, gjë që rriti ndjeshëm kostot e transportit dhe shkaktoi ndërhyrje ushtarake nga SHBA-ja, Mbretëria e Bashkuar dhe aleatët e tyre.
Sipas Andreas Krieg, ekspert i sigurisë në King’s College London, përdorimi i Huthëve për të mbyllur Bab el-Mandabin përbën “opsionin e fundit strategjik” të Iranit dhe ka të ngjarë të përdoret vetëm nëse Teherani vlerëson se një përshkallëzim i plotë i konfliktit është i pashmangshëm.
Ndërkohë, presidenti i Qendrës së Kërkimeve të Gjirit, Abdulaziz Sager, paralajmëroi se çdo përpjekje e Huthëve për të bllokuar transportin detar do të sillte një përgjigje më të gjerë ushtarake nga Shtetet e Bashkuara dhe partnerët e tyre, me synimin për të dobësuar aftësitë ushtarake të grupit jemenas.
