Zbulimi tronditës/ Historia që u mbajt e fshehtë me dekada, profesori gjerman mëson se nëna e tij ishte pjesë e Partisë Naziste

Një profesor i shkencave politike në Gjermani, Jürgen Falter, i njohur për studimet e tij mbi nazizmin dhe ngritjen e Adolf Hitlerit, ka zbuluar një të vërtetë tronditëse mbi historinë e familjes së tij pasi përdori arkivat e reja digjitale të anëtarësisë në Partinë Naziste.

Falter, i cili ka kaluar një pjesë të madhe të karrierës duke analizuar dokumente të regjimit nazist, kishte shqyrtuar më parë edhe dosjet e denazifikimit të nënës së tij, të cilat ruhen në arkivat shtetërore gjermane dhe lidhen me procesin e pasluftës të kontrollit të figurave të lidhura me regjimin e Hitlerit. Në ato dokumente, ajo ishte klasifikuar si “e shfajësuar”, që do të thotë se nuk ishte gjetur fajtore për bashkëpunim me regjimin, shkruan CNN.

Megjithatë, situata ndryshoi kur mediat gjermane hapën platforma online ku qytetarët mund të kërkojnë nëse paraardhësit e tyre kanë qenë anëtarë të Partisë Naziste. Pikërisht aty, Falter zbuloi se emri i nënës së tij figuronte në regjistrat e vjetër të NSDAP, një fakt që ajo nuk e kishte ndarë kurrë me familjen.

Sipas tij, nëna e tij ishte regjistruar në vitin 1940, në moshën 23-vjeçare, një zbulim që e ka cilësuar si “krejtësisht të papritur” duke marrë parasysh bindjet e saj si një katolike liberale. Falter thekson se ajo nuk e kishte përmendur kurrë këtë pjesë të së kaluarës dhe se, po ta kishte ditur bashkëshorti i saj – i cili kishte qenë i burgosur nga Gestapo – marrëdhënia e tyre ndoshta do të kishte përfunduar.

Zbulimi i tij vjen në një kohë kur miliona dokumente historike të anëtarësisë në Partinë Naziste janë bërë të aksesueshme online, pas publikimit të arkivave nga Arkivat Kombëtare të SHBA-së dhe institucione mediatike gjermane si Der Spiegel dhe Die Zeit. Këto platforma kanë nxitur qytetarët gjermanë të hulumtojnë historinë e familjeve të tyre gjatë periudhës së Rajhut të Tretë.

Sipas studiuesve, këto të dhëna po ndikojnë në një rishikim të thellë të kujtesës historike në Gjermani, duke sfiduar narrativat familjare të krijuara për dekada mbi rolin e paraardhësve gjatë nazizmit. Ekspertët theksojnë se anëtarësimi në NSDAP nuk tregon gjithmonë motiv ideologjik, pasi shumë persona janë bashkuar për arsye oportuniste pas vitit 1933, kur partia erdhi në pushtet.

Në këtë kontekst, historianët flasin për një fazë të re të përballjes me të kaluarën në Gjermani, të njohur si Vergangenheitsbewältigung, ku kujtesa familjare dhe dokumentet historike po përplasen gjithnjë e më shpesh.

Debati vjen edhe në një klimë politike ku e djathta ekstreme në Gjermani, përfshirë partinë AfD, vazhdon të ketë mbështetje të konsiderueshme, ndërsa diskutohet gjithnjë e më shumë mënyra se si shoqëria gjermane duhet të përballet me trashëgiminë e nazizmit.

Sipas Falter, këto arkiva nuk japin gjithmonë motivet e sakta të anëtarësimit, por koha kur një person i është bashkuar partisë mund të tregojë nëse ka qenë bindje ideologjike apo vendim oportunist. Megjithatë, ai thekson se zbulime të tilla po i detyrojnë qytetarët të rishikojnë historinë e familjeve të tyre dhe mënyrën se si është normalizuar ekstremizmi në të kaluarën.

“Zbulimi nuk ndryshon vetëm historinë personale, por ngre pyetje më të mëdha se si ka qenë e mundur që kaq shumë njerëz të jenë pjesë e NSDAP,” është shprehur Falter.