Institucioni i martesës po përballet me një transformim të thellë sociologjik në Maqedoninë e Veriut, ku shifrat e fundit zyrtare dëshmojnë për një rënie të numrit të kurorëzimeve të reja dhe një pranim gjithnjë e më të madh shoqëror të divorcit. Koha kur ndarja ligjore konsiderohej një tabu e rrethuar me paragjykime po ia lë vendin një realiteti të ri social.
Sipas të dhënave të fundit statistikore, vetëm gjatë tremujorit të dytë të vitit 2026, në Gostivar janë regjistruar 21 shkurorëzime, përballë 56 martesave të reja. Praktikisht, kjo do të thotë se për çdo tri martesa të lidhura, regjistrohet një ndarje. Ndonëse ekspertët sugjerojnë se këto shifra nuk mund të krahasohen drejtpërdrejt – pasi divorcet shpesh u përkasin bashkëshortësive disavjeçare – raporti mbetet një tregues i qartë i luhatjes së qëndrueshmërisë martesore.
Ky trend lokal reflektohet edhe në pasqyrën e përgjithshme demografike të vendit. Gjatë të njëjtit tremujor, në nivel nacional janë regjistruar 2,732 martesa, çka shënon një rënie prej 2.2% krahasuar me periudhën e njëjtë të vitit të kaluar. Paralelisht, numri i shkurorëzimeve në shkallë vendi ka arritur në 406 raste.
Sociologët vlerësojnë se presioni tradicional shoqëror dhe frika nga gjykimi i rrethit, që dikur i mbanin çiftet të bllokuara në raporte jofunksionale, po zbehen me shpejtësi. Sot, ndarja ligjore po shihet gjithnjë e më shumë si një mekanizëm legjitim dhe një mundësi sociale për t’u dhënë fund marrëdhënieve të dështuara, duke zëvendësuar detyrimin moral ndaj opinionit publik me mirëqenien individuale.Edhe pse statistikat aktuale nuk mjaftojnë për të projektuar një kolaps të institucionit të familjes, ato konfirmojnë se modeli tradicional i martesës po përballet me sfida të paprecedentë, duke diktuar një kod të ri të sjelljes sociale në shoqërinë bashkëkohore.
