Insektet po zhduken në mënyrë dramatike dhe kjo përbën një kërcënim për të gjithë ekosistemin

Nga fluturat te karkalecat, insektet që e bëjnë botën tonë të funksionojë janë në rrezik serioz. Hulumtime të reja zbulojnë se numri i tyre po zvogëlohet jo vetëm në zonat e prekura drejtpërdrejt nga njerëzit, por edhe në pjesë të largëta dhe të paprekura të natyrës.

Zhdukja e insekteve në rajonet kryesore të botës deri më tani i është atribuar kryesisht shkatërrimit të habitatit dhe ndryshimeve klimatike lokale. Megjithatë, tani është e qartë se ndikimet negative shtrihen shumë përtej sferës sonë të menjëhershme të ndikimit.

Në një zonë relativisht të paprekur nga aktiviteti njerëzor, biologu Keith Sockman i Universitetit të Karolinës së Veriut ka vërejtur një rënie dramatike deri në 70 përqind të numrit të insekteve në vetëm dy dekada. Sockman gjurmoi dendësitë e insekteve gjatë verave midis viteve 2004 dhe 2024 në një livadh të harruar në Kolorado. Hulumtimi i tij tregoi se verat e ngrohta lidhen drejtpërdrejt me më pak insekte vitin pasardhës.

“Është një vend relativisht i largët dhe i virgjër, megjithatë po shohim një rënie kaq dramatike të numrit të insekteve. Ndryshimi i klimës është shpjegimi i vetëm”, ​​thotë Sockman.

Gjetjet e Sockman nuk janë unike. Shumë studime konfirmojnë se ndryshimi i klimës po ndikon te insektet në të gjithë botën. Popullatat e fluturave, brumbujve dhe specieve të tjera tropikale janë shkatërruar nga ndryshimet në ciklin El Niño, dhe madje edhe mizat janë të ndjeshme ndaj ndryshimeve të shpejta në kushtet globale. Ndërsa ka debat rreth shkallës së saktë të rënies së insekteve, ajo shpesh rrjedh nga mungesa e të dhënave dhe kompleksiteti i problemit.

Me më shumë se pesë milionë specie insektesh, është e pashmangshme që disa do të përfitojnë nga ndryshimet që dëmtojnë të tjerët. Megjithatë, ata “fitues” nuk ka gjasa të jenë në gjendje të marrin përsipër rolet ekologjike të “humbësve”, duke çuar në ndërprerje të mëtejshme në rrjetet delikate që i mbajnë ekosistemet tona të qëndrueshme.

Një efekt domino në të gjithë ekosistemin

– Mund të jetë e vështirë të vlerësohen ndryshimet historike në popullatat e insekteve sepse, me përjashtime të rralla, nuk i kemi monitoruar drejtpërdrejt popullatat me kalimin e kohës. Ne ndoqëm një qasje të re duke analizuar gjenomet e shumë specieve nga ekzemplarët e muzeut. Gjenomet përmbajnë prova të rritjes ose rënies së popullsisë, gjë që na lejon të rindërtojmë ndryshimet. Ne zbuluam se 79 përqind e specieve vendase të milingonave të Fixhit kanë përjetuar rënie të popullsisë, ndërsa numri i specieve të futura po rritet në mënyrë eksponenciale – shpjegon biologu evolucionar Evan Economo.

Efekti domino i këtyre ndryshimeve është gjithashtu i dukshëm në të dhënat mbi rënien e zogjve, hardhucave dhe bretkosave, mbijetesa e të cilave varet nga insektet.

Entomologët theksojnë se tani ka qindra studime shkencore që konfirmojnë një rënie të përhershme të popullatave të insekteve në nivel global.

“Ekziston një krizë e vazhdueshme e biodiversitetit tek insektet”, thotë ekologu Manu Saunders.

Hulumtimi i Sokman vetëm sa konfirmon se kjo krizë po ndodh edhe në rajonet më të largëta të planetit.

“Pa insekte, gjithçka vdes: të gjithë gjitarët, të gjithë zvarranikët, të gjithë zogjtë, madje edhe njerëzit. Nëse duam t’i shpëtojmë ata, duhet t’i shpëtojmë insektet”, tha zoologia Jessica Weir.