Humbjet e thella të republikanëve në zgjedhjet e nëntorit 2026 kanë ngritur pikëpyetje të mëdha për të ardhmen politike të Partisë Republikane dhe ndikimin që presidenti Donald Trump mund të ketë në zgjedhjet presidenciale të vitit 2028.
Shtëpia e Bardhë dhe republikanët në Kongres duket se po nënvlerësojnë rrezikun që mund të sjellë popullariteti i ulët i Trump, edhe pse ai nuk do të jetë më në garë për një mandat tjetër presidencial.
Historia politike amerikane tregon se presidentët që largohen nga detyra me mbështetje të ulët publike shpesh rëndojnë ndjeshëm mbi kandidatin që synon t’i pasojë. Që nga fillimi i shekullit XX, sa herë që një president në largim është përballur me pakënaqësi të gjerë publike, partia e tij ka humbur zgjedhjet presidenciale pasuese.
Ky model është vërejtur në rastet e Woodrow Wilson në vitin 1920, Harry Truman në vitin 1952, Lyndon Johnson në vitin 1968 dhe George W. Bush në vitin 2008. Edhe Joe Biden, i cili u largua nga gara presidenciale e vitit 2024 mes pakënaqësisë së lartë publike, u pasua nga humbja e kandidates demokrate Kamala Harris përballë Trump.
Zgjedhjet e nëntorit 2026 duket se kanë dhënë një tjetër sinjal për këtë rrezik. Sipas të dhënave të sondazheve të votuesve të realizuara për CNN dhe media të tjera nga SSRS, 86% e votuesve që nuk miratonin performancën e Trump mbështetën demokratët në votimin kombëtar për Dhomën e Përfaqësuesve. Në garat kryesore për Senatin, kjo përqindje arriti në 85-89%.
Pakënaqësia ndaj presidentit ishte e përhapur në të gjithë vendin. Në 45 shtetet për të cilat disponoheshin të dhëna, shumica e votuesve mbështesnin performancën e Trump vetëm në pesë shtete me popullsi relativisht të vogël dhe prirje të fortë republikane: Arkansas, Idaho, Dakota e Jugut, Virxhinia Perëndimore dhe Uajoming.
Në shtetet ku demokratët fituan poste guvernatorësh apo vende në Senat, kundërshtimi ndaj Trump luajti një rol të rëndësishëm në formimin e koalicionit të tyre elektoral. Në Teksas, për shembull, 96% e votave të kandidatit demokrat për Senat, James Talarico, erdhën nga votues që nuk miratonin punën e presidentit.
Megjithatë, një humbje e madhe në zgjedhjet e mesmandatit nuk nënkupton automatikisht humbjen e zgjedhjeve presidenciale për partinë që kontrollon Shtëpinë e Bardhë. Në të kaluarën, disa presidentë kanë arritur të rikuperojnë mbështetjen pas rezultateve të dobëta, duke ndryshuar kursin politik ose duke përfituar nga përmirësimi i situatës ekonomike.
Harry Truman pas zgjedhjeve të vitit 1946 dhe Bill Clinton pas atyre të vitit 1994 janë dy shembuj të kësaj qasjeje. Edhe Ronald Reagan arriti të përfitonte nga rimëkëmbja ekonomike pas humbjeve republikane në vitin 1982.
Por situata aktuale e Trump paraqitet ndryshe. Ai vazhdon të përballet me pasojat politike të luftës me Iranin, ndërsa nuk ka dhënë sinjale për një ndryshim të rëndësishëm të kursit të tij. Përkundrazi, emërimi i Stephen Miller në postin e shefit të kabinetit të Shtëpisë së Bardhë dhe zgjedhja e Jim Jordan si drejtues i ri i republikanëve në Dhomën e Përfaqësuesve janë interpretuar si shenja të vazhdimit të së njëjtës linjë politike.
Strategu republikan Steve Schmidt, një kritik i Trump, argumenton se presidenti dhe partia e tij mund të thellojnë edhe më shumë politikat dhe stilin që kanë larguar një pjesë të votuesve. Sipas tij, në vend që të reflektojnë pas humbjeve, republikanët rrezikojnë të bëhen edhe më të ngurtë në qëndrimet e tyre.
Një nga shembujt më domethënës të ndikimit që mund të ketë një president jopopullor te pasardhësi i tij është gara e vitit 2008. Atëherë, republikani John McCain u përpoq të distancohej nga George W. Bush, i cili përfundoi presidencën me një nivel mosmiratimi prej 71%, mes pakënaqësisë për luftën në Irak dhe krizës financiare.
McCain, i cili kishte pasur edhe përplasje politike me Bushin, arriti të fitonte vetëm 30% të votave të atyre që nuk miratonin presidentin në largim. Barack Obama fitoi zgjedhjet me një epërsi të konsiderueshme, duke marrë edhe nëntë shtete që kishin votuar për Bushin në vitin 2004.
Edhe pse një president popullor nuk garanton fitoren e pasardhësit të tij, historia tregon se një president me mbështetje të dobët mund të bëhet një pengesë e madhe për partinë e vet.
Për republikanët, sfida e vitit 2028 mund të jetë pikërisht shkëputja nga trashëgimia politike e Trump. Nëse niveli i pakënaqësisë ndaj tij mbetet i lartë, kandidati republikan për Shtëpinë e Bardhë do të duhet të përballet jo vetëm me kundërshtarin demokrat, por edhe me pasojat e pakënaqësisë së votuesve ndaj administratës aktuale.
