Më 22 shtator 1944, në fshatin Shutovë të Kërçovës, nga plagët e rënda të marra në luftë, humbi jetën Ibe Palikuqa – partizania e re nga Dibra, e cila ia kushtoi jetën luftës antifashiste.
Ibe Palikuqa lindi në vitin 1927 në Dibër dhe vinte nga një familje me bindje antifashiste. Babai i saj ishte hoxhë, ndërsa vëllai i saj, Eshtrefi, ishte aktiv në Lëvizjen Nacionalçlirimtare.
Që në moshë të re, Ibe filloi të ndihmonte lëvizjen. Detyrën e parë e mori si korriere, duke dërguar letra dhe duke ndihmuar veprimtarët ilegalë. Më pas nisi të shpërndante trakte dhe të kryente detyra gjithnjë e më të rëndësishme.
Në moshën vetëm 15-vjeçare, në vitin 1942, ajo u bë anëtare e SKOJ-it, organizatës së rinisë komuniste.
Mosha e saj e re dhe fakti se ishte vajza e një hoxhe i mundësonin të lëvizte më lehtë në Dibrën e pushtuar, pa ngjallur dyshime. Në shtëpinë e familjes së saj zhvilloheshin takime të fshehta dhe strehoheshin veprimtarë ilegalë.
Aktiviteti i saj nuk kaloi pa u vënë re.
Në qershor të vitit 1943, Ibe u pranua në Partinë Komuniste të Jugosllavisë (PKJ), ndërsa pas kapitullimit të Italisë angazhimi i saj u intensifikua edhe më shumë.
Kur njësitë partizane u tërhoqën nga Dibra, Ibe u largua bashkë me ta. Më vonë ajo u kthye përsëri në qytet për të vepruar në ilegalitet si anëtare e Komitetit Lokal, veçanërisht në mesin e grave të reja.
Por rreziku po shtohej.
Për të mos rënë në duart e armikut, u miratua largimi i saj i sërishëm drejt formacioneve partizane.
Më 6 gusht 1944, ajo u bë zëvendëskomisarja e një çete në Brigadën e Katërt Shqiptare të Ushtrisë Nacionalçlirimtare.
Vetëm rreth një muaj e gjysmë më vonë do të zhvillonte betejën e saj të fundit.
Më 20 shtator 1944, gjatë përleshjeve mes fshatrave Premkë dhe Shutovë, pranë Kërçovës, Ibe ndodhej në grupin e fundit që siguronte tërheqjen dhe depërtimin e partizanëve.
Gjatë luftimeve ajo u plagos rëndë.
Dy ditë më vonë, më 22 shtator 1944, në Shutovë, Ibe ndërroi jetë nga plagët e marra.
Ajo ishte vetëm rreth 17 vjeçe.
Më 8 tetor 1953, Ibe Palikuqa u shpall pas vdekjes Hero i Popullit të Jugosllavisë. Ajo ishte njëra nga shtatë partizanet nga Maqedonia që morën këtë dekoratë dhe një nga heronjtë më të rinj të popullit në atë kohë në Jugosllavi.
Emrin e saj edhe sot e mbajnë një shkollë dhe një rrugë. Pas këtij emri qëndron historia e një vajze e cila që në fëmijëri u bë korriere, veprimtare ilegale, partizane dhe luftëtare.
Nga nxënëse dhe korriere në Dibrën e pushtuar, deri te zëvendëskomisarja e një çete partizane, Ibe Palikuqa humbi jetën para se të përjetonte lirinë për të cilën kishte luftuar.
Ibe Palikuqa (1927–1944)
Ajo vdiq e re, por emri i saj mbeti i shënuar në historinë e luftës antifashiste në Maqedoni.
