Ata kërkojnë ndryshimin e nenit 9 të Ligjit për Çmimet Shtetërore me një paragraf të ri 2, i cili përcakton në mënyrë eksplicite se parimi kushtetues duhet të zbatohet gjatë formimit të bordeve dhe dhënies së çmimeve.
Ligji për çmimet shtetërore duhet të ndryshojë. Kjo është kërkesa e depozituar në Parlament, që synon të implementojë parimin e përfaqësimit të drejtë dhe adekuat në procedurën e formimit të bordeve dhe në procedurën e vetë ndarjes së çmimeve. E iniciuar nga grupi parlamentar i BDI-së, mbështetur nga deputetë të bllokut opozitar shqiptar dhe turk, theksohet se pavarësisht detyrimit të qartë kushtetues, në praktikën e formimit dhe riformimit të këshillave për çmimet shtetërore gjatë periudhës së kaluar nuk është respektuar parimi i përfaqësimit të drejtë dhe adekuat, shkruan gazeta KOHA. Propozuesit bazohen tek rastet e fundit, ku në më shumë se pesë këshilla pranë Parlamentit dhe ministrive kompetente, janë shkarkuar dhe emëruar anëtarë të rinj, pa u siguruar përfaqësimi i pjesëtarëve të bashkësive në përpjesëtim me numrin e tyre në popullsinë e përgjithshme, në përputhje me Kushtetutën.
“Kjo praktikë krijon shqetësim të arsyeshëm dhe është lëndë e kritikës publike, sepse zbraz nga përmbajtja njërën nga vlerat themelore të rendit tonë kushtetues dhe krijon përshtypjen se bëhet fjalë për një detyrim formal dhe jo thelbësor. Korniza ligjore e deritanishme e Ligjit për çmimet shtetërore nuk përmban asnjë dispozitë të shprehur që e operacionalizon parimin e përfaqësimit të drejtë dhe adekuat në procedurën e formimit të këshillave, si dhe në procedurën e vetë ndarjes së çmimeve. Kjo zbrazëti ligjore mundëson që zbatimi i parimit kushtetues të varet ekskluzivisht nga vullneti i mirë i organeve kompetente, në vend që të përbëjë një normë juridikisht detyruese, mosrespektimi i së cilës sjell përgjegjësi”, thuhet në projektligj.
Propozimi thotë se në përputhje me Ligjin për Çmimet Shtetërore, çmimet shtetërore jepen për të dhënë njohje shoqërore për arritje veçanërisht të rëndësishme me interes për shtetin në fushat e ekonomisë, shkencës, artit, edukimit dhe arsimit, kulturës, kulturës teknike, sportit, shëndetit, aktiviteteve sociale dhe humanitare, mbrojtjes së mjedisit njerëzor, mbrojtjes së të drejtave të njeriut, gazetarisë dhe gazetarisë. Procedura për dhënien e çmimeve shtetërore kryhet përmes bordeve të formuara nga autoriteti kompetent, të cilat vendosin për përzgjedhjen e fituesve. Përbërja e këtyre bordeve, si dhe mënyra e formimit të tyre, është me rëndësi thelbësore për legjitimitetin dhe pranueshmërinë shoqërore të vetë procesit të dhënies së çmimeve.
“Sipas Amendamentit VI të Kushtetutës së Republikës së Maqedonisë së Veriut, përfaqësimi i duhur dhe i drejtë i qytetarëve që u përkasin të gjitha bashkësive në organet e pushtetit shtetëror dhe në institucionet e tjera publike është përcaktuar si një vlerë themelore e rendit kushtetues, krah për krah me sundimin e ligjit dhe ndarjen e pushtetit shtetëror. Kjo kategori kushtetuese nuk përfaqëson një rekomandim politik, një normë të synuar ose një opsion të lënë në diskrecionin e autoriteteve kompetente – është një dispozitë imperative, e pakushtëzuar dhe e detyrueshme që duhet të zbatohet në të gjitha segmentet e jetës publike, duke përfshirë edhe punën e organeve që vendosin për dhënien e çmimeve shtetërore”, deklarojnë propozuesit.
Ata kërkojnë ndryshimin e nenit 9 të Ligjit për Çmimet Shtetërore me një paragraf të ri 2, i cili përcakton në mënyrë eksplicite se parimi kushtetues duhet të zbatohet gjatë formimit të bordeve dhe dhënies së çmimeve. Në këtë mënyrë, detyrimi kushtetues pushon së qeni deklarativ dhe fiton një formë ligjore të drejtpërdrejtë dhe të zbatueshme. Partia shton se zbatimi i këtij Projektligji nuk do të shkaktojë implikime shtesë fiskale në buxhet, pasi nuk po futen organe të reja, punësime të reja ose kategori të reja përfitimesh.
