Ekspertë për Gjermaninë në Kinë kanë analizuar marrëdhëniet dypalëshe me Berlinin dhe kanë kritikuar mungesën e një politike të jashtme të pavarur gjermane.
Kur mjeku i marinës gjermane Erich Paulun themeloi ‘Shkollën Gjermane të Mjekësisë për Kinezët në Shanghai’ në vitin 1907, ai nuk mund ta kishte marrë me me mend se, 120 vjet më vonë, institucioni i tij arsimor do të bëhej qendra kryesore e Kinës për studime gjermane.
Sot, Universiteti Tongji renditet ndër universitetet elitare të Kinës . Ai mban emrin e spitalit universitar me të njëjtin emër, origjina e të cilit daton që nga themeluesi i tij, Paulun. ‘Tongji’ do të thotë ‘të kalosh lumin së bashku’.
Përmes një raporti vjetor mbi marrëdhëniet dypalëshe, Universiteti Tongji synon të vërtetojë nëse Gjermania dhe Kina janë ende në gjendje sot të arrijnë së bashku një breg të ri. ‘Në sfondin e ndryshimeve dhe trazirave ndërkombëtare aktuale, marrëdhëniet kinezo-gjermane po përballen me pasiguri në rritje dhe dallime të qarta strukturore,’ shkruan Wu Huiping, profesor dhe zëvendësdrejtor i Qendrës për Studime Gjermane në Universitetin Tongji.
Shumë të përqendruar te vetja
Për këtë arsye, studimi mban titullin ‘Riorientim Strategjik’. Studiuesit kinezë duan të zbulojnë se çfarë po ndodh në Gjermani dhe si po reagon Kina ndaj kësaj.
Yang Xiepu, profesoreshë në Akademinë Kineze të Shkencave Sociale (CASS), beson se ‘fragmentimi’ dhe ‘polarizimi’ i peizazhit politik në Gjermani janë një pengesë për qeverisjen e koalicionit të madh të formuar nga CDU dhe SPD.
“Ndikimi i qendrës tradicionale është zbehur, ndërkohë që, në të njëjtën kohë, forcat populiste në të djathtë dhe në të majtë ekstreme po fitojnë terren.” Si rezultat, ajo vëren dobësi të vazhdueshme ekonomike, humbje të konkurrueshmërisë industriale dhe mungesë të besimit të konsumatorit.
Në një vështrim të parë, duket logjike të forcohet bashkëpunimi ekonomik me Kinën, ekonominë e dytë më të madhe në botë. Megjithatë, sipas Yang-ut, qeveria federale nuk po arrin ta përqendrojë politikën e saj ndaj Kinës në fushën kyçe të ekonomisë. Në vend të kësaj, ajo po kërkon ‘një ekuilibër të ri midis sigurisë, vlerave dhe interesave ekonomike’.
SHBA si një faktor i padukshëm
Qeveria e mëparshme në Berlin kishte miratuar një strategji gjithëpërfshirëse, ndërministrore për Kinën në vitin 2023. Kjo përputhet me objektivat dhe parimet e politikës së përbashkët të BE-së ndaj Kinës. Sipas kësaj strategjie, Kina përcaktohet si ‘partner, konkurrent dhe rival sistemor’.
Strategjia parashikon qasje dhe instrumente për t’i mundësuar qeverisë federale gjermane të bashkëpunojë me Kinën “pa vënë në rrezik mënyrën e jetesës liberale dhedemokratike të Gjermanisë , sovranitetin tonë, prosperitetin tonë, si dhe sigurinë tonë dhe aleancat tona me të tjerët”, deklaroi atëherë Ministrja Federale e Punëve të Jashtme, Annalena Baerbock.
Kina, nga ana e saj, e sheh veten kryesisht si një ‘partner’ në këtë triadë dhe kritikon mungesën e autonomisë politike të Berlinit. Yang, pranon megjithatë se aleanca transatlantike mbetet ‘një gur themeli i rëndësishëm i politikës së jashtme dhe të sigurisë gjermane’. Faktori amerikan vazhdon të jetë një variablë e jashtme e rëndësishme që ndikon marrëdhëniet midis Kinës dhe Gjermanisë, si dhe midis Kinës dhe Evropës.
Në sfondin e rivalitetit midis fuqive të mëdha, “Shtetet e Bashkuara ushtrojnë presion të vazhdueshëm mbi aleatët e tyre për të forcuar kufizimet ndaj Kinës në fushat e teknologjisë, zinxhirëve të furnizimit dhe sigurisë”.
Forcat Detare Gjermane pranë bregdetit të Kinës
Termi ‘siguri’ shfaqet për herë të parë në raportin vjetor si një kapitull i veçantë. Qëllimi është të prezantohet vlerësimi i Kinës për zhvillimet e ardhshme, shpjegon redaktori Wu.
Ka kritika të përhapura në publikun gjerman se Kina po e mbështet Rusinë në luftën e saj agresive kundër Ukrainës. Pekini thekson se nuk ka furnizuar me armë vdekjeprurëse asnjërën palë në konflikt dhe thekson kontrollin e rreptë të eksporteve të ashtuquajturave mallra me përdorim të dyfishtë, të cilat mund të përdoren si për qëllime civile, ashtu edhe ushtarake.
“Qëndrimi gjerman nuk synon vetëm të vendosë Kinën në një pozicion të vështirë përmes pritshmërive të paarsyeshme,” shpjegon Zheng Chunrong, profesor dhe drejtor i Qendrës për Studime Gjermane në Universitetin Tongji, “por edhe të fajësojë Kinën dhe t’i ngarkojë asaj përgjegjësinë për zgjidhjen e konfliktit midis Rusisë dhe Ukrainës.”
Për më tepër, angazhimi i shtuar i Gjermanisë në rajonin Indo-Paqësor pritet me skepticizëm në Kinë. Në gusht 2021, fregata ‘Bayern’ lundroi në Detin e Kinës së Jugut për të riafirmuar rendin ligjor detar dhe lirinë e lundrimit. Në vitin 2024, fregata ‘Baden-Württemberg’ lundroi përmes Ngushticës së kontestuar të Tajvanit. Pekini e konsideron këtë ngushticë si ujëra të brendshme që, në fakt, ndajnë Kinën nga Tajvani, i cili, nga këndvështrimi i tij, është rajon separatist.
‘Nga perspektiva kineze, angazhimi i shtuar i Gjermanisë në rajonin Indo-Paqësor nuk ndodh vetëm për shkak të rëndësisë politike dhe ekonomike të rajonit,’ thotë Zheng, ‘por përfaqëson edhe një përputhje me strategjinë Indo-Paqësore të SHBA-së.’ Kina thekson se marrëdhëniet e saj me Gjermaninë nuk janë të drejtuara kundër palëve të treta. Sipas qeverisë kineze, këto marrëdhënie nuk varen nga palët e treta, as nuk kontrollohen prej tyre. “Të dyja vendet nuk duhet t’i zhvillojnë marrëdhëniet e tyre kryesisht brenda kornizës së një lufte për pushtet me SHBA-në,” rekomandon Zheng, ekspert për Gjermaninë.
/dw
