Analistët vlerësojnë se Irani mund të aktivizojë aleatët e tij Huthi në Jemen për të penguar lundrimin në Ngushticën Bab el-Mandab. Një veprim i tillë do të hapte një front të ri në përshkallëzimin e përplasjes me Shtetet e Bashkuara dhe do të vinte në rrezik një prej arterieve kryesore të tregtisë botërore dhe transportit të energjisë.
Pasi u shfaqën ndërprerje në trafikun detar në Ngushticën e Hormuzit, Teherani mund ta rrisë më tej trysninë ndaj Uashingtonit duke vënë në shënjestër edhe Bab el-Mandabin. Kjo ngushticë lidh Detin e Kuq me Gjirin e Adenit dhe shërben për kalimin e eksporteve saudite të naftës, si edhe të një pjese të madhe të tregtisë detare ndërkombëtare.
Këto shqetësime pasuan deklaratën e Mohammed al-Fara, një zyrtar i lartë i lëvizjes Huthi, i cili u tha mediave iraniane se forcat e armatosura të Jemenit janë të përgatitura ta mbyllin Bab el-Mandabin në rast se Arabia Saudite vijon sulmet ndaj Jemenit. Ai paralajmëroi se bllokimi i njëkohshëm i Bab el-Mandabit dhe Hormuzit mund ta çojë naftën në 200 dollarë për fuçi, duke prodhuar goditje të forta për ekonominë globale.
Fawaz Gerges, studiues i Lindjes së Mesme, deklaroi për Reuters se Irani po i sinjalizon Uashingtonit se ka kapacitet të rrezikojë njëkohësisht dy prej korridoreve më të rëndësishme të energjisë. Sipas tij, kjo e zhvendos situatën nga një konflikt dypalësh drejt një krize me ndikim global.
Analistët theksojnë se rreziku kryesor nuk lidhet domosdoshmërisht me shpërthimin e menjëhershëm të një lufte të gjerë. Shqetësimi është zgjerimi gradual i përplasjes, në të cilin secila palë shton presionin pa hyrë drejtpërdrejt në një konfrontim ushtarak.
Dennis Ross, ish-negociator amerikan për Lindjen e Mesme, u shpreh se Shtetet e Bashkuara përballen ende me sfidën për të gjetur rrugën që do ta rikthente Iranin në tryezën e negociatave dhe do të siguronte një zgjidhje të pranueshme për të dyja palët.
Huthët e kanë treguar më herët se mund të cenojnë qarkullimin detar në Bab el-Mandab. Pas nisjes së luftës në Gaza në tetor 2023, ata goditën anije tregtare në Detin e Kuq, duke i detyruar kompanitë e mëdha të transportit detar të ndryshonin itineraret dhe të lundronin përreth Afrikës. Kjo solli rritje të ndjeshme të kostove të transportit dhe nxiti ndërhyrje ushtarake nga SHBA-ja, Mbretëria e Bashkuar dhe aleatët e tyre.
Eksperti i sigurisë në King’s College London, Andreas Krieg, e cilësoi përdorimin e Huthëve për mbylljen e Bab el-Mandabit si “opsionin e fundit strategjik” të Iranit. Ai vlerëson se Teherani ka gjasa t’i drejtohet këtij hapi vetëm nëse arrin në përfundimin se një përshkallëzim i plotë i konfliktit nuk mund të shmanget.
Nga ana tjetër, Abdulaziz Sager, president i Qendrës së Kërkimeve të Gjirit, paralajmëroi se një tentativë e Huthëve për të bllokuar lundrimin detar do të nxiste një reagim ushtarak më të gjerë nga Shtetet e Bashkuara dhe partnerët e tyre, me objektiv dobësimin e kapaciteteve ushtarake të grupit jemenas.
