Kongresi Amerikan i ka dhënë dritën jeshile shitjes së motorëve të avionëve F110 Turqisë për t’u integruar në avionin luftarak të gjeneratës së pestë të zhvilluar në vend, KAAN, pasi ligjvënësit nuk arritën të avanconin një rezolutë që synonte bllokimin e marrëveshjes, sipas gazetave pro-qeveritare Hurryiet dhe Yeni Safak.
Departamenti i Shtetit njoftoi zyrtarisht Kongresin më 24 qershor për shitjen e propozuar të ushtrisë së huaj, duke shkaktuar një periudhë shqyrtimi 15-ditore të zbatueshme për aleatët e NATO-s. Gjatë asaj periudhe, nëntë anëtarë demokratë të Kongresit, të udhëhequr nga përfaqësuesja Dina Titus e Nevadës, prezantuan një rezolutë të përbashkët që bënte thirrje për ndalimin e shitjes së pajisjeve, shërbimeve dhe mbështetjes teknike të mbrojtjes për Ankaranë. Megjithatë, rezoluta nuk arriti kurrë në dy Dhomat dhe as në Senat para se periudha e shqyrtimit të skadonte më 9 korrik, duke lejuar që shitja të vazhdonte pa ndërhyrje legjislative.
Sipas raporteve të shtypit turk, nënshkruesit e rezolutës së përbashkët përfshinin disa ligjvënës që kanë kundërshtuar vazhdimisht shitjet e mbrojtjes nga SHBA-ja në Turqi, si Brad Sherman, Chris Pappas dhe Jim McGovern, të cilët më parë kishin kundërshtuar shitjen e avionëve luftarakë F-16 në Forcat Ajrore Turke. Pavarësisht përpjekjeve, thekson Yeni Safak, rezolutës i mungonte momenti i nevojshëm për të ecur përpara në procesin legjislativ.
Shpjegimi i procesit të shqyrtimit nga Kongresi
Sipas ligjit amerikan, shkruajnë gazetat turke, shitjet e mëdha të armëve në vendet e huaja duhet t’i nënshtrohen një periudhe informacioni dhe shqyrtimi nga Kongresi, pas paraqitjes zyrtare nga Departamenti i Shtetit. Për aleatët e NATO-s, kjo dritare është vendosur në 15 ditë, gjatë së cilës çdo anëtar i Kongresit mund të paraqesë një rezolutë të përbashkët për të bllokuar transaksionin e propozuar. Për të pasur sukses, një rezolutë e tillë duhet të kalojë të dyja Dhomat dhe të sigurojë nënshkrimin e presidentit. Donald Trump, i cili mban një qasje pragmatike ndaj bashkëpunimit të mbrojtjes-industrisë me Turqinë, nuk ka gjasa të nënshkruajë një masë bllokimi, siç kanë treguar lëvizjet e tij të fundit drejt Ankarasë dhe Erdoganit, dhe Kongresit i mungonte shumica e shtuar prej dy të tretash e nevojshme për të anashkaluar një veto të mundshme. Meqenëse rezoluta dështoi të ecë përpara, shitja automatikisht vazhdon sapo të përfundojë periudha e shqyrtimit, duke hapur rrugën për fazën tjetër të negociatave teknike dhe komerciale.
Hapat e ardhshëm për programin KAAN
Pas kapërcimit të kësaj pengese specifike të Kongresit, autoritetet turke do të fillojnë diskutime të hollësishme teknike dhe komerciale me qeverinë amerikane, agjencitë përkatëse qeveritare dhe prodhuesin e motorëve General Electric në lidhje me sistemet e fuqisë F110-GE-129E/F. Këto negociata do të përqendrohen në oraret e dorëzimit, integrimin e motorëve në aeroplanin KAAN, kërkesat e certifikimit dhe protokollet e testimit.
Motorët F110 konsiderohen kritikë për programin e avionëve luftarakë të gjeneratës së pestë të Turqisë, i cili synon të zvogëlojë varësinë e vendit nga platformat e huaja, duke pozicionuar Industritë Ajrore Turke (TAI) si një lojtar konkurrues në tregun global të avionëve luftarakë.
