Arsimi dhe shkenca janë shtylla të zhvillimit dhe për këtë arsye mbetemi të përkushtuar ndaj reformave që do ofrojnë mundësi më të mira për të rinjtë dhe një vend më konkurrues, tha sot ministrja e Arsimit dhe Shkencës, Vesna Janevska në konferencën për shtyp në Qeveri ku dha llogari për punën e bërë në dy vitet e fundit.
Sipas Janevskës, është bërë punë e përkushtuar dhe e përgjegjshme për përmirësimin e arsimit dhe shkencës, përmes reformave të shumta që për qëllim kanë përmirësimin e kushteve dhe mundësive për studentët, mësimdhënësit dhe komunitetin shkencor.
“Dy vjet më parë u përballëm me kataklizmë. Ndaluam rënien e mëtejshme dhe me punë të përgjegjshme dhe të përkushtuar tani po e rrisim cilësinë e arsimit dhe po e promovojmë shkencën”, vlerësoi ministrja Janevska.
Ajo tha se është ofruar mbështetje sistemike për studentët e talentuar dhe se tarifat e udhëtimit dhe regjistrimit për pjesëmarrje në olimpiadat ndërkombëtare janë mbuluar plotësisht. Në proces të zhvillimit është përpilimi i konceptit për zbulimin dhe punën me studentët e talentuar.
Arsimi profesional dhe ai dual janë përmirësuar ku janë të përfshirë 1000 kompani, ndërsa janë krijuar shtatë qendra rajonale për arsim dhe trajnim profesional, ndërsa së shpejti do të hapet edhe i teti.
“Si në arsimin fillor ashtu edhe në atë të mesëm, kemi futur këshillimin për karrierën, pra udhëzimin për nxënësit, gjë që ua lehtëson atyre zgjedhjen e rrugës së tyre të mëtejshme të zhvillimit personal. Kjo është një nga qëllimet e Agjendës së reformave që i kemi përmbushur me sukses, për të cilat ministria duhet të marrë fonde të BE-së në shumën prej mbi 19 milionë euro”, tha Janevska.
Numri i bursave studentore për arsim dual është rritur dhe në konkursin e fundit u ofruan 1570.
Sipas Janevskës, është vendosur sistem i qëndrueshëm për furnizim dhe dorëzim në kohë të teksteve shkollore.
Për të tretin vit radhazi, tha Janevska, të gjithë nxënësit do të marrin tekstet e tyre shkollore më 1 shtator, përfshirë tekstet e gjuhëve të huaja që kanë munguar prej vitesh. Kujtimet janë të freskëta kur fëmijët disa vite më parë ia dilnin mbanë duke kopjuar dorëshkrimet, për të cilat u paralajmëruan se do të vinin gjoba për ta dhe prindërit e tyre.
Janevska tha se mbështetja për nxënësit me nevoja të veçanta arsimore është rritur në mënyrë drastike duke punësuar 1.350 asistentë arsimorë në arsimin fillor dhe për herë të parë 150 asistentë në arsimin e mesëm. Përveç kësaj, tha ajo, arsimi në një format hibrid është mundësuar për nxënësit që kanë qenë të shtruar në spital ose të trajtuar në shtëpi për një kohë të gjatë, derisa mbështetja për arsimin e komuniteteve më të vogla në vend është forcuar.
Duke iu referuar situatës në standardin studentor, Janevska theksoi se janë pranuar disa kërkesa studentore, duke përfshirë zgjerimin e fushëveprimit të ushqimit të subvencionuar studentor në mënyrë që studentët e diplomuar dhe studentët e punësuar të mund ta përdorin atë, lehtësim në kushtet rreth marrjes së bursave dhe futjen e kategorive të reja të bursave.
Ligji i ri për arsimin e lartë që po propozojmë, deklaroi ajo, parashikon që studentët më të mirë në çdo gjeneratë, fitues të unazës së inxhinierisë dhe çmimeve të tjera shtetërore, do të kenë përparësi në punësim në institucionet publike të arsimit të lartë dhe shkencore, tha tutje Janevska.
Në infrastrukturën arsimore janë investuar rreth 70 milionë euro për më shumë se 90 projekte. Një duzinë ndërtesash të reja shkollore dhe katër palestra sportive janë ndërtuar ose janë duke u ndërtuar, tha ajo, duke shtuar se tridhjetë ekzistuese janë rikonstruuar, ndërsa konviktet e rikonstruuara të studentëve “Stiv Naumov” dhe “Kuzman Josifovski Pitu” nga tetori hapin dyert për studentët.
Ministrja e Arsimit foli edhe për optimizimin e rrjetit shkollor dhe punën me një turn të vendosur në mbi 200 shkolla.
“Jam në dijeni se ka reagime ndaj optimizimit, por më lejoni të përsëris – askush nuk do të pushohet nga puna, edhe pse në 7 vitet e kaluara kemi pasur 17 mijë nxënës më pak dhe raporti mësues-nxënës është në rënie”, tha Janevska.
Siguruam stabilitet ekonomik afatgjatë, nënshkruam marrëveshje me SASHK-un për rritje të garantuar të pagave gjatë një periudhe katërvjeçare prej 40 deri në 60 për qind, varësisht nga shkalla e inflacionit. Në dy vitet e para, ato u rritën me 20 për qind, dhe më parë kjo bëhej vetëm para zgjedhjeve dhe ishte gjithmonë më e ulët se shkalla e inflacionit, tha Janevska.
Ministrja e Arsimit informoi gjithashtu se në arsimin e lartë dhe në shkencë, buxheti për universitetet është rritur nga 3 miliardë denarë në vitin 2022 në 8 miliardë denarë në vitin 2026, ndërsa buxheti për shkencën është rritur nga 380 në 773 milionë denarë. Në vitin 2025, mbi 370 milionë denarë u ndanë për projekte kërkimore shkencore, si dhe është siguruar qasje falas në bazat e të dhënave Web of Science dhe Scopus.
