SpaceX blen Cursor për 60 miliardë dollarë

SpaceX ka arritur një marrëveshje për të blerë startup-in e kodimit me inteligjencë artificiale Cursor, në një transaksion me vlerë 60 miliardë dollarë në aksione. Marrëveshja vjen vetëm pak ditë pas daljes historike të SpaceX në bursë dhe më pak se dy muaj pasi kompanitë kishin njoftuar një bashkëpunim mes tyre.

Qëllimi i këtij blerjeje është forcimi i divizionit të inteligjencës artificiale të SpaceX, i ndërtuar rreth xAI, kompania e AI e Elon Musk, e cila u bashkua me SpaceX më herët gjatë këtij viti. Ky divizion shihet si një nga shtyllat kryesore të premtimeve që SpaceX u ka bërë investitorëve, por ka kaluar muaj të vështirë, të shoqëruar me ristrukturime dhe polemika.

SpaceX njoftoi se transaksioni pritet të mbyllet gjatë tremujorit të tretë të vitit.

Para se SpaceX të hynte në negociata për blerjen, Cursor ishte drejt finalizimit të një raundi financimi prej 2 miliardë dollarësh nga investitorë si Andreessen Horowitz, Thrive dhe Nvidia. Ky raund do ta vlerësonte startup-in në rreth 50 miliardë dollarë.

Cursor po rritej me shpejtësi në momentin kur u njoftua marrëveshja. Megjithatë, sipas burimeve të cituara nga TechCrunch, edhe financimi prej 2 miliardë dollarësh që startup-i po planifikonte të siguronte nuk do të mjaftonte për ta çuar kompaninë drejt pikës së rentabilitetit. Kjo, pavarësisht se Cursor kishte mbledhur më parë 900 milionë dollarë në një raund Series C në qershor 2025 dhe 2.3 miliardë dollarë të tjerë në fund të të njëjtit vit.

E themeluar në vitin 2022 me emrin Anysphere, kompania që qëndron pas Cursor është rritur me ritme të shpejta, ndërsa mjetet e kodimit të fuqizuara nga AI janë kthyer në një nga segmentet më të nxehta të industrisë teknologjike. Startup-i kishte kaluar më parë përmes përshpejtuesit të startup-eve të OpenAI dhe, para marrëveshjes me SpaceX, kishte arritur një vlerësim prej rreth 29 miliardë dollarësh.

Shenjat e interesit të SpaceX për Cursor u shfaqën më herët gjatë vitit, kur xAI punësoi dy drejtues të lartë inxhinierikë nga startup-i. Më pas, në prill, u raportua se xAI kishte vendosur t’i jepte Cursor me qira një pjesë të kapacitetit të saj të qendrave të të dhënave. Kjo u pa si një sinjal i marrëveshjeve të ngjashme që SpaceX kishte ndërtuar me kompani të tjera të mëdha të AI përpara IPO-së.

Marrëveshja vjen në një moment të ndërlikuar për xAI. Deri në fund të marsit, të gjithë bashkëthemeluesit fillestarë të kompanisë ishin larguar, ndërsa Musk pranoi publikisht se xAI “nuk ishte ndërtuar si duhet herën e parë” dhe se po rindërtohej “nga themelet”. Kompania është përballur gjithashtu me kritika për sjelljen e chatbot-it Grok dhe për mënyrën se si janë menaxhuar disa funksione të ndjeshme të gjenerimit të përmbajtjes.

Në dokumentet e IPO-së, SpaceX u tha investitorëve se sjellje të tilla përbëjnë rrezik për biznesin e saj, ndërsa kompania përballet edhe me sfida ligjore të lidhura me këto çështje.

Ristrukturimi i xAI ndodhi paralelisht me përgatitjet e SpaceX për atë që u përshkrua si IPO-ja më e madhe në histori. Gjatë këtij procesi, SpaceX dhe bankierët e saj u prezantuan investitorëve një treg potencial prej rreth 28 trilionë dollarësh, ku pjesa dërrmuese, rreth 26 trilionë dollarë, lidhej me planet e kompanisë në inteligjencën artificiale.

SpaceX u tha investitorëve se sheh mundësi për një biznes prej 2.4 trilionë dollarësh në infrastrukturën e AI, përfshirë planet për të ndërtuar një konstelacion satelitor që do të mbështesë kapacitete kompjuterike për AI. Kompania gjithashtu vlerëson një mundësi prej 22.7 trilionë dollarësh në aplikacionet për ndërmarrje.

Tani, SpaceX duket se po mbështetet te Cursor për të realizuar një pjesë të këtyre premtimeve. Pas IPO-së, blerja e startup-it mund të jetë bërë edhe më e lehtë për t’u justifikuar: aksionet e SpaceX janë rritur ndjeshëm nga çmimi fillestar prej 135 dollarësh për aksion, duke kaluar mbi 200 dollarë në tregtimin para hapjes së bursës. Kjo i ka shtuar kompanisë gati 1 trilion dollarë në vlerësim brenda pak ditësh.