Kohët e fundit ka pasur, gjithandej pjesës veriperëndimore të vendit, e kryesisht në anën e Pollogut, alarme të rrejshme për vendosje materialesh shpërthyese nëpër shkolla, fillore e të mesme, alarme këto që janë pasuar me ndërprerje të mësimit dhe boshatisje të shkollave. Përshkak të reagimit të ngathët të autoriteteve shtrohet si e domosdoshme vendosja e përgjegjësisë institucionale, hartimi dhe zbatimi I protokolleve efektive të menaxhimit të krizës aktuale si dhe garantimi i sigurisë në shkolla. Gjithë kjo, paralelisht me krijimin e mekanizmave alternative për zhvillimin e pandërprerë të mësimit.
Nga Muharem Xhezairi
Ndërprerjet e përsëritura të procesit mësimor, si pasojë e kërcënimeve të rreme për bomba në shkollat tona, nuk mund dhe nuk duhet të trajtohen më si incidente të rastësishme. Ato përbëjnë një krizë të thellë sistemike, që ekspozon dobësi serioze në funksionimin institucional, në menaxhimin e sigurisë dhe në prioritetet reale të politikave arsimore.
Nga këndvështrimi im si punëtor arsimi, kjo situatë përfaqëson një dështim të trefishtë institucional: dështim në garantimin e sigurisë fizike, dështim në ruajtjen e vazhdimësisë pedagogjike dhe dështim në mbrojtjen e integritetit të procesit arsimor. Në këtë kontekst, shkolla – e konceptuar si hapësirë e sigurt për zhvillim dhe emancipim – po reduktohet në një mjedis të pasigurt, të fragmentuar dhe të paqëndrueshëm.
Procesi mësimor, siç është argumentuar gjerësisht në literaturën pedagogjike, nuk është një akt mekanik që mund të kompensohet thjesht përmes zëvendësimit të orëve të humbura. Ai është një proces edukativ-arsimor dhe zhvillimor, që kërkon vazhdimësi, ritëm dhe klimë të qëndrueshme emocionale. Në kushtet aktuale, kjo vazhdimësi është thyer, duke prodhuar pasoja të drejtpërdrejta në cilësinë e të nxënit dhe në formimin e kompetencave afatgjata të nxënësve.
Në këtë prizëm, dallimi që bën John Dewey ndërmjet të mësuarit mekanik dhe të kuptuarit të thellë bëhet edhe më i mprehtë. Një sistem i destabilizuar prodhon nxënës që mësojnë për të “mbijetuar” , jo për të kuptuar dhe për të transferuar dijen. Kjo përbën një regres të qartë nga një arsim i orientuar drejt kompetencave në një arsim të varfëruar, të fokusuar në riprodhim formal të njohurive.
Më shqetësuese është mungesa e një reagimi të strukturuar dhe të koordinuar nga institucionet përgjegjëse. Heshtja institucionale, mungesa e transparencës dhe mungesa e një strategjie të qartë veprimi nuk janë thjesht mangësi administrative – ato janë tregues të një krize të përgjegjësisë publike. Në çdo sistem funksional, situata të tilla do të shoqëroheshin me:
- analiza të menjëhershme të rrezikut,
- protokolle të qarta dhe të unifikuara veprimi,
- komunikim transparent me publikun,
- dhe masa konkrete për garantimin e vazhdimësisë së mësimit.
Fakti që këto elemente mungojnë ose janë të paqarta, ngre dyshime serioze mbi prioritetin që i jepet arsimit në praktikë.
Nga perspektiva e politikave arsimore, dëmi nuk matet vetëm me orët e humbura, por me degradimin gradual të kapitalit njerëzor. Çdo ndërprerje e përsëritur dobëson strukturën e të nxënit, ul standardet dhe krijon boshllëqe që, në shumë raste, mbeten të pakompensueshme. Kjo është veçanërisht e rrezikshme për sistemet arsimore që synojnë integrim, zhvillim dhe konkurrueshmëri.
Për më tepër, ndikimi psikologjik te nxënësit nuk duhet nënvlerësuar. Pasiguria e vazhdueshme prodhon ankth, shpërqëndrim dhe humbje të motivimit – faktorë që e minojnë drejtpërdrejt procesin e të nxënit. Në këtë mënyrë, kriza aktuale tejkalon dimensionin organizativ dhe shndërrohet në një problem serioz të mirëqenies dhe zhvillimit të fëmijëve.
Në këtë kontekst, pyetja nuk është më nëse situata është problematike – kjo është e qartë. Pyetja thelbësore është: pse mungon ende një reagim serioz, sistematik dhe i matshëm?
Kush mban përgjegjësi për këtë gjendje?
Dhe deri kur arsimi do të mbetet viktimë e neglizhencës institucionale?
Një sistem arsimor që nuk arrin të mbrojë vazhdimësinë dhe cilësinë e procesit mësimor rrezikon të humbasë funksionin e tij themelor. Prandaj, kërkohet urgjentisht:
- vendosje e përgjegjësisë institucionale,
- hartim dhe zbatim i protokolleve efektive të menaxhimit të krizës aktuale,
- garantim real i sigurisë në shkolla,
- dhe krijimi i mekanizmave alternativë për zhvillimin e pandërprerë të mësimit.
Në mungesë të këtyre veprimeve, çdo deklaratë për rëndësinë e arsimit mbetet retorikë boshe.
Arsimi nuk është një sektor që mund të tolerojë improvizimin dhe pasivitetin. Ai është themeli mbi të cilin ndërtohet e ardhmja e një shoqërie. Çdo dështim për ta mbrojtur atë sot, është një dështim që do të paguhet nesër – nga të gjithë. (koha.mk)
