Ministri turk i Energjisë dhe Burimeve Natyrore, Alparslan Bayraktar, ka deklaruar se Turqia po zgjeron aktivitetet e saj për kërkimin e naftës dhe gazit jashtë vendit, ndërsa anija kërkimore sizmike Oruc Reis është nisur drejt Pakistanit, ndërkohë janë duke u shqyrtuar projekte të mundshme në Siri, Irak dhe Liban, raporton Anadolu.
Duke folur para përfaqësuesve të mediave ndërkombëtare në Stamboll, Bayraktar tha se Korporata Shtetërore Turke e Naftës (TPAO) po kërkon partneritete me kompani të mëdha ndërkombëtare të naftës dhe po shqyrton mundësinë e blerjeve për të zgjeruar operacionet e saj jashtë vendit.
“Për momentin, anija jonë kërkimore sizmike Oruc Reis është rrugës drejt ujërave detare të Pakistanit”, tha Bayraktar.
Ai tha se Turqia tashmë po kryen shpime në ujërat detare të Somalisë dhe ka siguruar dy blloqe kërkimi në Libi, një në det të hapur dhe tjetrin në tokë.
Sipas tij, Turqia mund të shqyrtojë gjithashtu mundësinë e kërkimeve në Siri, Irak dhe në ujërat detare të Libanit, në varësi të potencialit gjeologjik dhe leverdisë ekonomike.
“Përpara nesh kemi një listë të madhe projektesh”, tha Bayraktar.
Kompanitë turke synojnë zgjerimin e aktiviteteve në Sudan dhe Bangladesh
Bayraktar tha se Sudani është ndër vendet ku kompanitë turke të energjisë dhe minierave pritet të zgjerojnë aktivitetet e tyre.
“Sudani është padyshim një vend ku do të shohim më shumë angazhim nga kompanitë turke”, tha ai.
TPAO mbetet gjithashtu e interesuar për projekte kërkimore në Bangladesh, pavarësisht shtyrjes së tenderëve për dhënien e licencave deri në mars të vitit 2027.
Turqia synon uljen e kërkesës për naftë dhe gaz deri në vitin 2040
Zgjerimi i aktiviteteve jashtë vendit është pjesë e planit kombëtar të Turqisë për Energjinë 2040, i cili synon të ulë varësinë nga lëndët djegëse fosile të importuara, duke rritur njëkohësisht prodhimin vendas dhe atë jashtë vendit.
Në kuadër të këtij plani, Turqia synon të ulë kërkesën e parashikuar ditore për naftë bruto nga 1,2 milion fuçi në rreth 720 mijë fuçi deri në vitin 2040, kryesisht përmes kalimit të transportit dhe aktiviteteve të tjera energjetike drejt përdorimit të energjisë elektrike.
Ndërkohë, tha Bayraktar, kërkesa për gaz pritet të mbahet në nivelin prej rreth 57 miliardë metrash kub, në vend të 77 miliardë metrave kub, sa parashikohet sipas politikave aktuale.
Turqia nuk sheh kërcënim nga një tubacion alternativ i naftës në Irak
Më tej, Bayraktar tha se Turqia do të mirëpriste përpjekjet për rivitalizimin e tubacionit të naftës Kirkuk-Baniyas, i cili lidh Irakun me bregdetin mesdhetar të Sirisë, duke hedhur poshtë shqetësimet se kjo rrugë mund të konkurrojë me infrastrukturën turke të eksportit të naftës.
“Siria ka nevojë për investime të mëdha dhe ne nuk kemi frikë nga tubacioni Baniyas-Kirkuk. Nuk e shohim atë si kërcënim”, tha ai.
Turqia ka propozuar zgjatjen e tubacionit të naftës bruto Irak-Turqi deri në Basra, duke i mundësuar Irakut të diversifikojë rrugët e eksportit dhe të ulë varësinë nga Ngushtica e Hormuzit.
Bayraktar tha se Ankaraja synon të rrisë kapacitetin e rrugës turke nga 1,5 milion në 2,5 milionë fuçi në ditë, ndërsa rruga siriane potencialisht mund të transportojë nga 1 milion deri në 1,5 milion fuçi në ditë.
“Ne nuk kemi frikë nga asnjë rrugë alternative, sepse kemi tregje të mjaftueshme për të gjithë”, tha ai, duke shtuar se rruga përmes Turqisë do të ishte më e lirë dhe do të ofronte siguri dhe stabilitet më të madh.
Turqia e hapur për bashkëpunim energjetik me Greqinë
Bayraktar shprehu gjithashtu gatishmërinë për të bashkëpunuar me Greqinë në projekte energjetike, pavarësisht mosmarrëveshjeve të kahershme politike lidhur me Qipron.
“Më pëlqen të punoj dhe të bashkëpunoj me Greqinë. Pse jo?”, tha ai.
Ai iu referua propozimit të Turqisë për furnizimin e ishullit me energji elektrike të rinovueshme përmes një kablloje nënujore, duke zëvendësuar energjinë elektrike të prodhuar nga nafta.
Sipas tij, projekti ishte përballur me kundërshtime nga Greqia dhe Administrata Greko-Qipriote e Qipros Jugore, duke e shndërruar atë që Ankaraja e konsideronte çështje teknike në një mosmarrëveshje politike.
Ai tha se Turqia kishte ofruar gjithashtu kapacitet transmetues për kompanitë greke, evropiane ose amerikane që dëshironin të shisnin energji elektrike në pjesën jugore të ishullit.
Ankaraja po shqyrton edhe ndërtimin e një tubacioni të gazit natyror drejt Republikës Turke të Qipros Veriore (TRNC), i cili do t’i mundësonte ishullit të prodhonte energji elektrike duke përdorur gazin në vend të naftës.
Bayraktar tha se tubacioni mund të funksiononte në të ardhmen edhe në drejtim të kundërt, në rast se zbulohen rezerva të gazit në Mesdheun Lindor, duke mundësuar transportimin e furnizimeve përmes Turqisë drejt tregjeve evropiane.
“Ky bashkëpunim dhe partneritet mund t’u sjellë përfitime të dy vendeve”, tha ai, duke iu referuar mundësisë së bashkëpunimit me Greqinë.
Turqia kërkon më shumë gaz nga Algjeria dhe mbështet projektin Trans-Kaspik
Bayraktar gjithashtu tha se Turqia dëshiron të zgjasë marrëveshjen për furnizimin me gaz natyror me kompaninë shtetërore algjeriane Sonatrach dhe të rrisë sasitë e kontraktuara.
“Kontrata jonë skadon vitin e ardhshëm dhe ne dëshirojmë ta zgjasim atë”, tha ai, duke theksuar se çmimet konkurruese dhe furnizimi i besueshëm janë konsiderata kryesore.
Ai gjithashtu ritheksoi mbështetjen e Turqisë për një gazsjellës Trans-Kaspik, i cili mund të transportojë gaz natyror nga Turkmenistani drejt Turqisë dhe potencialisht Evropës.
Bayraktar tha se Gazsjellësi Trans-Anatolian i Gazit Natyror (TANAP) kishte rreth 40 deri në 45 për qind kapacitet të lirë, por sigurimi i sasive shtesë të gazit mbetej sfidë, pjesërisht për shkak të rënies së prodhimit në disa vendburime të Azerbajxhanit.
Ai tha se Turqia kishte nisur të merrte gaz nga Turkmenistani përmes një marrëveshjeje shkëmbimi që përfshinte Iranin, por dërgesat u pezulluan pas përshkallëzimit të tensioneve në rajon.
Duke folur për furnizimin me gaz, Bayraktar tha se rritja e blerjeve të Turqisë nga SHBA-ja, krahasuar me ato nga Rusia, ishte nxitur nga çmimet dhe jo nga faktorë politikë. Ai gjithashtu tha se kompanitë turke duket se kanë rifilluar blerjen e naftës dizel ruse, në kushtet e furnizimit të kufizuar global dhe ndërprerjeve të lidhura me Ngushticën e Hormuzit.
